Met de Koninklijke Holland Beker dit weekend zijn er voor developmentploegen internationale uitzendingen te verdienen. Eén van deze ploegen is de lichte acht. De laatste jaren stond deze boot vaak garant voor roddel, achterklap, dubieuze selecties en tegenachten. Nu is er opnieuw een octet dat een startbewijs wil afdwingen voor het WK. Dit keer in de schaduw opererend en met bijna geen bondsbemoeienis.
Een korte blik op het recente verleden van lichte achten leert dat het proces van selectie en samenstelling vrijwel altijd moeizaam verloopt. In 2007 werd Nederland weliswaar wereldkampioen in dit nummer, maar zelfs bij dit project verliep het voortraject verre van vlekkeloos. Het was zelfs de aanleiding voor toenmalig bondscoach development, Rob Jonkman, om zijn functie in te leveren. Het was de tijd waarin Nederland de luxe had meerdere lichte roeiers te hebben die internationaal goed mee konden komen, getuige ook de Wereldbekermedailles die in verschillende samenstellingen werden behaald in de vier-zonder. Met de grote groep die hier net onder hing lukte het in de jaren erna dan ook geregeld om in het niet-olympische nummer medailles te winnen op Wereldkampioenschappen (brons in 2008 en 2009). Daarna kwam de klad erin. Nog steeds kende Nederland een grote groep getalenteerde lichte mannen, maar tot een goeie acht kwam het niet meer. Onderling gekonkel, maar ook verwarring over de verantwoordelijkheid (viel het nou onder de bondscoach development of onder de bondscoach lichte mannen bijvoorbeeld?) zorgde ervoor dat het nummer, dat bij uitstek gebruikt kan worden voor talentontwikkeling, niet meer goed van de grond kwam. Met als dieptepunt de selectie van vorig jaar, waarna een tegenacht erin slaagde de geselecteerde ploeg op de Holland Beker te verslaan. Gevolg: alleen maar verliezers zonder uitzending.
Vanuit deze chaos met verschillende kampen was een frisse start lastig te maken. Zeker daar de roeibond te kennen gaf geen heil te zien in het begeleiden van het project. Bondscoach Talenten Marit van Eupen gaf aan dat roeiers en coaches in den lande eerst zelf maar met een initiatief moesten komen. “Gezien het verleden lijkt het me duidelijk dat deze acht niet bovenaan mijn prioriteitenlijstje staat” zei Van Eupen een aantal weken terug nog hierover tegen NLroei. Het initiatief kwam vervolgens dan ook slechts mondjesmaat van de grond. Vanuit de regionale talentencentra (RTC’s) werden gezamenlijke trainingen georganiseerd, maar echt een vaste groep formeren waarbij iedereen voor hetzelfde doel ging bleef lastig. Individuele doelen werden belangrijker geacht.
Wederom leek de lichte acht op een dood spoor te zitten. Totdat twee maanden terug in Skadicoach Peter Jan Speerstra een onafhankelijk iemand werd gevonden die de kar wilde trekken. Wederom speelden de RTC’s hierin een belangrijke rol. “Ik ben op audiëntie geweest in Zeist bij Ans (Rom Colthoff, coach RTC Zuid-Holland, red.) en daar waren ook Martijn Witteveen (RTC Noord, red) en Steffen de Vries (RTC Midden Nederland) aanwezig. Zij hebben mij toen verzocht de taak op me te nemen.” Speerstra is de laatste jaren op Skadi de vaste spil bij hun topploegen en begeleidde vorig jaar de bronzen FISU-acht. Goed nadenken moest de Rotterdammer wel. “Natuurlijk wist ik van het gedoe uit het verleden maar met mijn ervaring van de FISU-WK wilde ik de uitdaging wel aangaan. Ik wist dat het lastig zou worden om er één groep van te maken. Maar ik heb meteen duidelijk gemaakt wat het plan zou zijn en dat was take it or leave it. Iedereen moest minimaal voor zeven trainingen in de week beschikbaar zijn op de Willem Alexanderbaan. Zo niet, dan hoefde het niet van mij. Op deze manier bleven er enkel gemotiveerde jongens met commitment over.”
Van de roeiers werd verwacht zelf in Duisburg aan de start te verschijnen en aan de hand van de resultaten aldaar en van het NK Klein werd een groep van zestien roeiers uitgenodigd. “Slechts drie roeiers zegden vervolgens af en dat viel me gezien het verleden behoorlijk mee” zegt Speerstra met een knipoog. Via seat-races werd een maand geleden de definitieve selectie gemaakt. Daarin waren wel een paar verrassingen. Zo werd nationaal kampioen in de lichte-twee zonder Jurgen Langenhorst (Orca) niet goed genoeg bevonden. En ook het smaldeel Gyasroeiers (Marinus Kiep en Joost Kuiper) kon naar huis. Even leek Leiden in last, met kritische clubcoaches die een andere mening waren toegedaan. De afgevallen roeiers wilden bijvoorbeeld ook niet meer samen in een eventuele FISU-WK, zoals vooraf de bedoeling was. “Ik was het als clubcoach logischerwijs niet eens met de beslissing. Ik had andere keuzes gemaakt en bijvoorbeeld over langer dan 1000 meter geracet. Dan komen jongens met inhoud bovendrijven. Maar het is zijn goed recht hiervoor te kiezen en ik koester verder ook geen wrok tegen het project. Dit weekend zal blijken of hij het bij het rechte eind heeft ” aldus Gyascoach Govert Pellikaan. Speerstra erkent dat de selectie uitgebreider had gekund maar had één probleem: tijd. “Daardoor kon ik ook niet alles uitproberen. Ik wilde het liefst alles in één weekend afronden. Sommige roeiers, zoals Daan Peeters (Aegir, red.) wilde ik er gewoon in hebben vanwege hun ervaring. Daar kan je het als clubcoach natuurlijk niet mee eens zijn, maar ik moet als projectcoach wel vertrouwen hebben in de ploeg, anders heeft het geen zin. En Jurgen had vanwege het NK natuurlijk pluspunten achter zijn naam, maar hij verloor bij de races gewoon teveel.”
Ondanks deze kleine oneffenheid lijkt de ploeg nu redelijk op koers. Tijdens de ARB was er een mooi gevecht te zien met alle andere nationale achten (SB, FISU en junioren). De SB-ploeg bleek, weliswaar met wind tegen, nog wel 3,5 seconden sneller. Speerstra weet dat daar nog wat secondes vanaf moeten, maar meent in de laatste twee weken nog een goede stap te hebben gemaakt. “De doorstart moet vooral sneller en daar hebben we goed op getraind.” Hij roemt vooral het collectief en de gretigheid van de ploeg. “Ik heb ze voorgehouden dat hun einddoel het WK in Rotterdam in 2016 moet zijn. Daar moeten ze wereldkampioen willen worden. Dat kan met deze groep, maar dan moeten ze vanaf nu wel echt gaan samenwerken. Daarin hebben we nu een eerste stap in gezet. Ik denk ook dat het goed is dat we ons in de luwte op de Willem Alexanderbaan aan het voorbereiden zijn. Nu zijn ze enkel op onszelf aangewezen en zijn ze niet bezig met randzaken.” Ook uit de roeiers zelf komen positieve geluiden. Bondscoach Van Eupen ziet het ondertussen van een afstandje aan. Ze blijft kritisch maar was een paar weken terug ook reëel. “Ze moeten eerst maar eens laten zien dat ze constructief met elkaar aan de gang gaan en dan zien we wel verder. Maar de mogelijkheden zijn er wel. Het is namelijk bij uitstek een maakbare boot.”
