Op de Bosbaan kan de liefelijkheid van een ogenschijnlijk schitterende WK-accommodatie omslaan naar een grimmige arena volop ongelijke strijd. Het wier-issue lijkt beteugeld, baanverschil ligt echter op de loer, verschillen kunnen oplopen tot +10 seconden. De wind kan de spelbreker zijn. Maar er kunnen maatregelen worden getroffen om de wedstrijden toch zo eerlijk mogelijk te laten verlopen. NLroei sprak Henk-Jan Zwolle erover, de Nederlandse olympiër is voorzitter van het fairness-comité van World Rowing. Met zijn team ziet Zwolle erop toe dat het WKtoernooi zo eerlijk mogelijk verloopt.
Bij de aftrap van het gesprek wil de roeier van de gouden Holland Acht van ’96 gelijk iets duidelijk maken. “Wat misschien niet iedereen in de gaten heeft, is dat veel mensen al heel lang bezig zijn om dit WK zo goed mogelijk voor te bereiden. Als roeier draait alles om jou en jouw ploeg. Maar om wedstrijden mogelijk te maken gebeurt er heel veel achter de schermen. Vaststellen van regels, regels handhaven door een heleboel juryleden, de baan prepareren, alle faciliteiten in orde brengen en voor een WK natuurlijk alle extra voorzieningen voor publiek en media”, stipuleert Zwolle.
(tekst loopt door onder de crowdfunding-oproep)
Klik hier en doe mee aan de NLroei-crowdfunding, vink aan dat we jouw naam mogen vermelden en maak automatisch kans op een monumentaal boek: Legacy, editie roeien. Alvast bedankt!
Maar hij wil nog meer kwijt. “Ook de eerlijkheid van de baan is een achtergrondproces. Het gaat om de prestaties van de roeiers. Zij kunnen vertrouwen op beslissingen van het fairness-comité en vertrouwen komt niet vanzelf. Er zijn boeien ontwikkeld waarmee zowel de windsnelheid als richting, waterstroomsnelheid en golfhoogte wordt gemeten. Daarmee zijn wereldwijd een flink aantal roeibanen in kaart gebracht. De Bosbaan was de eerste baan waar we een goed wind en golf-model voor hebben”, legt hij uit.
Net zoals de tool van Wabbias, maakt World Rowing gebruik van het weerbericht van Schiphol. “Aan de hand daarvan kunnen we zien wat we eventueel moeten doen. “Tijdens een WK hebben we een aantal opties. Ten eerste wedstrijden op een ander tijdstip plannen: eerder of later op de dag of zelfs een andere dag. Als er onverwacht slecht weer ontstaat kunnen we de wedstrijden direct stil leggen en later verder gaan.”
Er zitten nog wat meer opties in de gereedschapskist van Zwolle. “Als de omstandigheden heel bar en boos zijn kunnen we een timetrial doen, maar dat is lang niet altijd een goed alternatief. Met enige schuine wind is het net niet lekker en kunnen we andere banen dan de middelste kiezen, bijvoorbeeld baan 2-7 of 0-5. Als de voorwedstrijden goed zijn verlopen, kunnen we voor de volgende ronden kiezen om de eerst geplaatste ploegen in de beste banen te leggen, dat noemen we in Nederland het waaiersysteem. In extreme gevallen kunnen we ronden overslaan en direct de resultaten van de voorwedstrijd gebruiken voor de finale en de kwart- en halve finales overslaan. Maar dat heeft duidelijk niet de voorkeur omdat we juist veel wedstrijden willen laten zien.” Zwolle gaat ook in op specifieke vragen van NLroei.
De wedstrijden zijn nu vooral in de middag gepland. Uit een overzicht van het KNMI (zie hierboven) blijkt dat het in de afgelopen 25 jaar in augustus ’s middags flink waait. Waarom zijn er dan toch races ’s middags geprogrammeerd?
De taak van World Rowing, de mondiale federatie, is het roeien te promoten zodat alle nationale bonden er beter van worden. WK’s en wereldbekerwedstrijden kosten veel geld en het voorbereiden, trainen van de roeiers is ook een grote investering qua tijd en geld voor begeleiding. Dit kan alleen als de sport wordt gezien. Publiek – live, TV en online – is dus belangrijk en de mensen kijken door de weeks liever in de middag dan in de ochtend. Dit jaar is ervoor gekozen om meer naar de presentatie van de sport te kijken en het risico te nemen dat de omstandigheden minder gunstig zijn voor de roeiers. Hierbij is wel altijd duidelijk geweest dat het programma verschoven kan worden naar de ochtend als dat nodig is.
Er zijn dus vooral veel uitwijkmogelijkheden in de ochtend, hoe vroeg kan er eventueel worden gestart? En kan er ’s avonds na 18 uur worden geroeid?
In principe is 9 uur het eerste moment om met de wedstrijden te kunnen beginnen. Eerder geeft allerlei logistieke problemen. Na 18 uur zijn er ook logistieke uitdagingen die we liever willen voorkomen. De uitdagingen liggen zowel bij de organisatie als bij de teams zelf. Maar als het echt nodig is, kan het wel.
En dan is er het waaiersysteem dat eventueel kan worden ingezet: de beste boten op de beste banen.
Klopt, alleen het reglement voorziet er niet in dat bij de heats al toe te passen. Daarom moeten we zorgen dat we de eerste dagen goed doorkomen. Mocht het weer in de rest van de week bar en boos worden, en er helemaal niet meer kan worden geroeid, dan telt de ranking die ontstaat tijdens de voorwedstrijden oftewel de heats.
Er is wel een vorm van plaatsing bij de heats
Ja, maar dat gaat erom dat ploegen of skiffeurs die vorig jaar bij de WK en tijdens het afgelopen seizoen bij wereldbekers goed hebben gepresteerd, niet bij elkaar geloot kunnen worden. Daar is een objectieve ranking voor bedacht, die bij de loting wordt meegenomen.
Waarom is er geen optie om met maar vier ploegen tegelijk te varen, of 1 tegen 1? Volgens de data van Wabbias reduceert dat de verschillen aanzienlijk.
Als we met minder ploegen in baan gaan varen, los je het probleem niet echt op. De variatie in windsnelheid tussen de eerste en de laatste wedstrijd kan dan ook weer een rol gaan spelen. Je hebt ook meer ronden nodig om tot de finale te komen en het is minder leuk om naar te kijken. Vind ik
Het organiseren van wedstrijden over zes banen is ook maar historisch gegroeid. Finales over minder banen kan een faire strijd opleveren. Een knock-out-systeem kan bijvoorbeeld eerlijker zijn dan een timetrial onder variabele windsnelheden. Et cetera. Zou een streven naar 100 procent eerlijkheid niet het uitgangspunt moeten zijn in plaats van (vermeend) kijkgenot?
Roeien is een buitensport en helemaal eerlijk krijg je het nooit. Een spektakel van zes achten met vierenvijftig mensen die hun uiterste best doen blijft voor mij een genot om naar te kijken. Het publiek bij een succesvolle bekende knock-out wedstrijd kijkt uiteindelijk vooral naar elkaar en niet naar de wedstrijd.
