De Bosbaan maakt vandaag haar beruchte reputatie volledig waar: een accommodatie waar geen eerlijk roeitoernooi te houden is. Bij de finales stond de stevige (mee)wind schuin over het water. Daarvan kon op baan 1 optimaal worden geprofiteerd en op baan 6 een stuk minder, want die baan (aan de overkant van de tribune) ligt het meest in de luwte van het Amsterdamse bos. Titus Weijschedé – de hoofdcoach van de Nederlandse roeibond – zei het glashelder. ‘Ik zal het maar gewoon zeggen: het is de oneerlijkste baan ter wereld’. Dat publiceerde de Volkskrant gisteren in dit artikel.
Vandaag werden vanwege de schuine wind conform het wedstrijdprotocol de best geplaatste ploegen op de betere banen gelegd. Dat is op zich een te rechtvaardigen maatregel, maar een gelijke strijd is het dan hoe dan ook niet meer. Uit wedstrijddata en wetenschappelijk onderzoek blijkt dat de verschillen vandaag tussen baan 1 en 6 circa 6 à 8 seconden bedroegen. Dat verschuiven wordt door bobo’s als een eerlijke oplossing gebracht, terwijl roeiers en coaches het eerder als ‘marginaal minder oneerlijk’ bestempelen.
Windvlagen
Op een gegeven moment werd echter het verschil dusdanig groot dat bij de voorronden van de acht een paardenmiddel werd ingezet: de time trial. Ploegen racen dan niet tegen elkaar, maar gaan alleen over de baan en varen tegen de klok.
Dat klinkt als een gelijk speelveld, maar vandaag was het een schijnoplossing. Want de wind waaide niet constant. Daardoor kan de ene ploeg meer harde windvlagen mee hebben dan de andere. Daardoor was ook op die manier geen gelijk speelveld. Hieronder de meetgegevens van het nabijgelegen Schiphol van vandaag, hieruit blijkt dat de wind gedurende het tijdvak (per 10 minuten weergeven) flink varieerde: van 7 meter per seconde tot 11 meter of meer tijdens windstoten. Dat levert verschillen op die zo mogelijk nog groter zijn dan dat er over zes ongelijke banen wordt geroeid (tekst gaat verder onder de tabel).

Het grote probleem van de roeisport is dat men krampachtig – tegen beter weten in – wil vasthouden aan het met 6 ploegen tegelijk willen racen, terwijl dat ook maar historisch is gegroeid. In Henley wordt bij de Royal Regatta sinds 1839 nog altijd één tegen één geroeid. Dat reduceert verschillen tot een minimum, zo blijkt uit onderzoek van bijvoorbeeld data-analist Bas Verhoeven van WabBias. Een andere wedstrijdvorm dan het huidige kan de roeiwereld een eerlijker WK brengen.
World Rowing lijkt er echter niet voor open te staan. Men denkt bij de federatie vooral aan commercie. Waarbij een droombeeld van zes achten die naast elkaar om het goud strijden als verkooppraatje aan sponsoren wordt verkocht. De tragiek is dat dit op minder oneerlijke omstandigheden uitmondt in een diagonaal over de baan bewegend veld gaat, een zogenoemde waaier. Een time trial is al helemaal niet om aan te zien.
