Echt heel scherp is de foto niet, maar dat zal wel komen door het feit hij eind 19e eeuw geschoten is. Op het korrelige plaatje zijn de twee skiffjes met moeite te onderscheiden van het wateroppervlak. Duidelijk is wel dat het een drukbezette wedstrijd is. Duizenden toeschouwers kijken vanaf de kant en vanuit bootjes toe hoe de twee roeiers het tegen elkaar opnemen. Als je niet beter zou weten was dit een generieke roeifoto uit vervlogen tijden. In werkelijkheid betreft het hier nationale roeihistorie: de winst van Janus Ooms tijdens de Diamond Challenge Sculls in Henley-on-Thames in 1892. Het eerste grote internationale roeisucces van ons kikkerlandje.
Rond het einde van de 19e eeuw stond het roeien in Nederland nog in de kinderschoenen, zeker in vergelijking met Engeland, waar de sport al sinds enkele decennia werd beoefend. De winst van Ooms was daarom bijzonder, niet in de laatste plaats omdat hij de eerste niet-Brit was die de skiffwedstrijd tijdens de prestigieuze Henley Royal Regatta op zijn naam wist te schrijven. Het maakte hem tot een nationale sportheld, iemand die bij terugkomst door duizenden Amsterdammers werd geëerd. Bovendien ontving hij een ‘Gouden Riem’, hem aangeboden door de handvol roeiverenigingen die Nederland op dat moment rijk was. Die prijs wordt nog altijd doorgegeven aan de beste skiffeur danwel skiffeuse van Nederland en is op dit moment in handen van Marit van Eupen.
Foto’s zijn er echter nauwelijks van Ooms, laat staan van die memorabele wedstrijd in Henley. Vandaar dat amateur-roeihistoricus Johan ten Berg drie keer met zijn ogen moest knipperen toen hij kort geleden tegen het plaatje aanliep in een artikel uit 1907. ‘De grootste gebeurtenis in onze roeisport’, staat er trots bij vermeld. “Ruim honderd jaar geleden was er in ieder geval een foto van Ooms’ winst in Henley”, vertelt een enthousiaste Ten Berg. “Het zou natuurlijk fantastisch zijn als die nog terug te vinden is. Waar de foto nu is en of hij nog bestaat is een raadsel. De roeivereniging van Ooms, Neptunus [niet te verwarren met nog altijd bestaande club in Delfzijl], hield in 1899 op met bestaan, dus daar is in ieder geval niks te vinden.”
Ten Berg hoopt er stiekem op dat iemand het plaatje herkent. “Als je redeneert dat Henley tot ongeveer 1960 te boek stond als het officieuze wereldkampioenschap roeien, dan is de winst van Ooms in de Diamond Challenge Sculls te beschouwen als onze eerste WK-medaille ooit. De foto die daar bij hoort moet natuurlijk gevonden worden. De kans is uiteraard klein dat hij op deze wijze boven water komt, zeker aangezien we praten over iets van ruim honderd jaar geleden, maar niet geschoten is altijd mis. Wie weet waar zo’n foto uithangt: misschien hangt hij wel ergens in een kroeg in Engeland en heeft een Nederlandse roeier die toevallig gezien toen hij daar een biertje dronk.”
Weet je toevallig meer van deze foto? Stuur dan een e-mail naar Johan ten Berg.
