Afgelopen zomer blijkt de Holland Vier de gouden WK-medaille te hebben gewonnen met speciale roeischoenen. De roeiers van de ploeg willen er zelf geen woord over loslaten om de concurrentie niet wijzer te maken dan nodig, maar vlak voor het toernooi in Chungju regelde coach Mark Emke schijnbaar een nieuw, onconventioneel voetenboard-systeem – vermoedelijk van het merk RowQuix – dat de ploeg klaarblijkelijk heeft geholpen in hun strijd om de gouden medaille. Nu ook Shimano zich steeds actiever roert op deze markt lijkt de ontwikkeling van de roeischoen in een stroomversnelling te gaan komen.
Het nieuws over de Holland Vier lekt toevallig uit op de dag dat Shimano een ‘Rowing Experience Day’ organiseert op het Nederlandse hoofdkantoor in Nunspeet om het eigen schoenensysteem te promoten. Even toevallig is het dat op het moment van de presentatie de voetballers van Japan en Nederland elkaar het leven zuur proberen te maken. In Genk proberen de voetballers uit alle macht te scoren, terwijl ettelijke honderden kilometers verderop het van oorsprong Japanse bedrijf Shimano eveneens probeert te scoren: op de Nederlandse markt. Met hun dynamische roeischoen willen ze voet aan de grond krijgen in een markt waar scepsis nog altijd overheerst en vernieuwing met argusogen wordt bekeken.
Maar wie weet komt daar dankzij de geheimzinnige schoenen van de Holland Vier wel verandering in. Sowieso zijn er wat verschuivingen gaande in de wereld van de roeischoen. Adidas, jarenlang een van de weinige zo niet de enige producent van roeischoenen op de markt, is geruisloos met de productie gestopt. Nike heeft die rol weliswaar overgenomen, maar alles wijst erop dat de sportgigant de koers niet zal veranderen. Net als Adidas mikt Nike op een lijn met generieke schoentjes, die af en toe een andere lik verf krijgen maar verder geen ontwikkeling doormaken.
Terwijl dat wel nodig is. Elke eerstejaars student natuurkunde kan namelijk becijferen dat het welbekende voetenplaatje geen ideaal systeem is. Om als roeier makkelijk bij de inpik te komen is een relatief horizontale voetpositie gewenst, terwijl je bij het druk zetten juist zo verticaal mogelijk wil staan. Binnen het huidige systeem los je dat op door de voorvoet te buigen, maar die lichamelijke flexibiliteit heeft zo zijn nadelen. Liever los je dat mechanisch op – met een scharnier, of een systeem met lagers.
Shimano is al enige tijd voorloper op het gebied van de dynamische roeischoen. Het bedrijf is al een aantal jaar bezig met het ontwikkelen van een model, maar ziet dus nu concurrentie opkomen. En dat is ook niet verwonderlijk. In een wereld die vandaag de dag geregeerd wordt door carbonvezels, aluminium vleugelriggers en GPS-strokecoaches is de dertien-in-een-dozijn roeischoen met provisorische heelstring eigenlijk maar een archaïsch concept. Om nog maar te zwijgen over de bedenkelijke hygiënische situatie die gepaard gaat met honderden verschillende voeten die wekelijks de schoentjes van de boten beroeren.
Tel daarbij op het ontstane gat in de markt door het wegvallen van Adidas, en de beperkte invloed die de kleine roeisport kan uitoefenen op grote concerns als Nike en er zijn goede mogelijkheden van slagen. Nu is het nog wie de roeischoen tussen die deur kan krijgen – wordt dat een grote mogendheid als Shimano, een mysterieuze speler als RowQuix of iemand anders? Het zal een kwestie van lange adem zijn. Want als één eigenschap de roeierij kenmerkt, dan is dat wel scepsis. Er zijn twintig aanwezigen tijdens de roeidag van Shimano: dat bewijst niet alleen de interesse, maar ook de afwachtendheid van de rest van de roeiwereld. Men wil eerst even de kat uit de boom kijken.
Iets wat de Holland Vier kennelijk ook wil doen. Als de concurrentie de kat uit de boom kijkt, profiteren de wereldkampioenen van hun innovatieve voorsprong. Maar denk maar niet dat die concurrentie zelf volledig stilstaat. Reken er maar op dat de overige mannen vier-zonders zelf ook bijzonder goed door hebben dat er andere schoentjes in de boot van de Nederlanders zaten. Eén blik in de boot in Zuid-Korea en je weet genoeg. De queeste voor de heilige roeischoen lijkt daarom pas net begonnen.
