Amsterdamse eerstejaars winnen op eigen Amstel

De Head of the River markeert het einde van het langebaanonderdeel van het Oranjewoud Eerstejaarsklassement. Op de ‘eigen’ Amstel waren de Amsterdamse eerstejaars wedstrijdploegen dominant. Zowel eerstejaars zwaar als eerstejaars licht van Nereus legde de bochtige acht kilometer als snelste af, en de eerstejaars dames van Skøll wankelden, maar voltooiden alsnog hun voorjaarsgrandslam. Alle langebaanwedstrijden van het seizoen zijn tot nog toe een prooi geweest voor de dames van de Jan Vroegopsingel, waardoor een trots bestuur wederom het verenigingslied over het vikingschip mocht aanheffen.

Het succes van de eerstejaars dames van Skøll betekent een nieuwe impuls aan het damessegment van de Amsterdamse vereniging. Rond de millenniumwisseling was Skøll vrijwel standaard vooraan te vinden in het eerstejaarsklassement, maar daarna kwam er wat sleet in. Vanaf 2011 lijkt de vereniging weer op te krabbelen. Na dat jaar als vijfde te zijn geëindigd werd Skøll vorig seizoen keurig tweede achter Gyas. En dit jaar leiden de Amsterdamse vrouwen voorlopig de dans met dertig punten. Als Skøll de zegereeks vasthoudt zou het de eerste winst in het eerstejaarsklassement bij de dames zijn sinds 1999.

Maar vanzelfsprekend is dat allerminst. Achter Skøll werd het verrassend goed roeiende Okeanos/Euros tweede en het verschil tussen beide ploegen was bijzonder klein: slechts 2,5 seconden scheidden de twee boten van elkaar. Nereus en Triton, de afgelopen twee wedstrijden op plek twee en drie te vinden, moesten een zestal seconden toegeven op Okeanos/Euros. Het gat naar de rest van het veld was groot: Phocas/Nereus, Gyas en Saurus kwamen significant veel langzamer over de streep bij Ouderkerk aan de Amstel dan de winnende ploeg van Skøll.

In het eerstejaars lichte veld werd de boel net als tijdens de Heineken Roeivierkamp weer overhoop gegooid. Orca, een week geleden nog de verrassende winnaar, kon op de lange afstand geen vuist maken en werd vierde. Phocas, de nummer twee van de Heineken, kwam met een invallende stuur van Willem 3 niet verder dan een vijfde plek. Beide ploegen moesten ook een gaatje toestaan richting de top drie van het veld. Proteus-Eretes, Skøll en Nereus finishten binnen zeven seconden van elkaar, met Nereus als zegevierende ploeg.

Een Head of the River zou echter geen Head of the River zijn zonder opmerkelijk verhaal. Dit jaar ging die eer naar de eerstejaars zware acht van Phocas. De Nijmeegse mannen kregen tijdens het oproeien naar de start te maken met materiaalpech. “Bij een van de roeiers brak zijn dol af”, vertelt wedstrijdcommissaris Peter Hendriks. “We hebben gelijk de wedstrijdleiding laten weten dat de acht de start van ons veld niet ging redden. De ploeg heeft vervolgens bij De Hoop aangelegd en onze materiaalcommissaris heeft snel geregeld dat de bootsman van De Hoop een nieuwe dolpen erop zette. Daarna mochten we gelukkig alsnog van start, achter de dames veteranen achten aan. We hebben nog flink wat ploegen ingehaald.”

De ploeg van Phocas noteerde uiteindelijk de achtste tijd, goed voor één punt in het eerstejaars klassement. Maar technisch gezien startte de ploeg helemaal niet in het goede veld. Zorgt dat stiekem niet voor problemen? Zowel hoofd van de jury Steven Nieberg als wedstrijdleider Thomas Roes snappen de moeilijkheid van die situatie. “Vanuit wedstrijdoogpunt wil je zoveel mogelijk ploegen laten starten, dus dan ben je coulant”, vertelt Nieberg. “Maar tegelijkertijd is roeien een materiaalsport geworden. Je moet je boot gewoon op orde hebben. Wat deze situatie ingewikkeld maakt is het klassement. Vroeger stond een wedstrijd gewoon op zichzelf, maar nu heeft zo’n beslissing verdere consequenties. Ik wil de verantwoordelijkheid voor de beslissing niet afschuiven, maar het is aan de jury van het Oranjewoud Eerstejaarsklassement om te bepalen wat ze met deze situatie doen.”

Wedstrijdleider Thomas Roes deelt de mening van Nieberg. “Ik dacht ‘laat ze toch roeien’”, vertelt Roes. “Als ik heel eerlijk ben denk ik ook niet dat ze voordeel hebben kunnen trekken van hun situatie. Ze zijn achter een aantal veteranenachten aan gestart. Als ze nou mee hadden moeten varen in de tweede divisie bij de mannen was het anders geweest — dan hadden ze zich nog aan andere ploegen kunnen optrekken. Wat zijn ze uiteindelijk geworden? Achtste? Dan is het denk ook niet erg. Als ze gewonnen hadden was het natuurlijk een ander verhaal.”

De gevolgen van de materiaalpech lijken inderdaad mee te vallen. Desalniettemin roept het gebeuren vraagtekens op. In 2004 werd de eerstejaars zware acht van Saurus na twee ogenschijnlijk kleine waarschuwingen uitgesloten van de voorwedstrijd van de Martini. Een vrij onverbiddelijke beslissing die hier (gelukkig) niet is genomen. Of had men ook hier streng moeten zijn? “Het is heel moeilijk”, reageert Roes op de afwegingen die kamprechters moeten maken. “Als je net collectief hebt afgesproken om op de correcte kleding te letten, dan moet je dat eigenlijk ook doen en dat niet laten afhangen van het feit of iemand al een waarschuwing gehad heeft. Ik zeg altijd dat je regels moet bedenken die ook daadwerkelijk toegepast gaan worden als iets voorkomt.”

Je moet, met andere woorden, niet afhankelijk willen zijn van willekeur. Maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan en die discussie wordt breder wordt gevoerd dan enkel binnen roeien. Geef je in het voetbal geel bij de minste geringste overtreding van de regels, of houd je de kaarten op zak? Sluit je een ploeg uit als die de start van zijn veld niet haalt, of zie je enige vertraging door de vingers omwille van de sfeer van de wedstrijd? Een rechtlijnig antwoord lijkt er niet te zijn. Gelukkig mengde Phocas zich niet in de top van het eerstejaars zware veld. De ploeg moest, al slalommend langs diverse veteranenploegen, vijfitg seconden toegeven op de winnende ploeg van Nereus (27:15,1). De eerstejaars zware acht van Laga deed goede zaken door met 27:18,3 vlak achter Nereus op de tweede plek te eindigen. Proteus, Vidar en Gyas completeerden de top vijf.

De complete uitslagen van de Head of the River voor de eerstejaars ploegen zijn hier te vinden. Voor de huidige stand in het Oranjewoud Eerstejaarsklassement, kijk hier: zwaar, licht en dames.