Ook vrouwen mogen Boat Racen op de Tideway

De Boat Race, de traditionele wedstrijd tussen Oxford en Cambridge, is al sinds mensenheugenis een mannelijk onderonsje. De enige positie die een vrouw kan bemachtigen is de stuurplek. En ook dat gebeurde pas in 1981 voor het eerst. Aan de andere kant van de Noordzee heerste de consensus dat vrouwenroeien niet thuishoorde in dé Boat Race. De Britse roeisters hadden hun eigen Boat Race, in Henley-on-Thames. Net als de lichtgewichten. Jammer maar helaas dat dit een weinig drukbezocht evenement is, een roeiwedstrijd die in schril contrast staat met de miljoenen televisiekijkers en de tienduizenden toeschouwers die de mannelijke Boat Race jaarlijks trekt. Over drie jaar gaat dit plaatje echter veranderen. Dan krijgen de vrouwen hun eigen kans op de Tideway. Ook zij varen vanaf 2015 van Putney naar Mortlake, over een afstand van 6.779 meter op dezelfde dag als de mannen dat doen.

De bekendmaking van de ‘revolutie’ vond vanmorgen plaats. In het bijzijn van de toegestroomde media zat Matthew Pinsent, in 1990 en 1991 zelf winnaar van de wedstrijd tussen beide universiteiten, een persconferentie voor. Daar sprak Michael Cole Fonteyn van BNY Mellon, de nieuwe hoofdsponsor van de Boat Race, de memorabele woorden: “The Boat Race has become The Boat Races.” Inderdaad. Maar de komende drie edities blijven de evenementen nog wel van elkaar gescheiden en zal het publiek nog niet zo veel merken van de aanpassing. Pas in 2015 worden de toeschouwers met de vrouwenrace geconfronteerd, en het is nog lang niet duidelijk hoe alles er dan uit zal zien. De televisieregistratie van de Boat Race bestaat anno 2012 al uit een resem aan voorbeschouwingen, filmpjes, interviews, voorspellingen en andere verwante zaken – zoveel zelfs dat de reserverace tussen Goldie en Isis over het algemeen maar beperkt in beeld komt.

In dit mediageweld moet dus ook de vrouwenrace een plekje veroveren, ergens voorafgaand aan de wedstrijd tussen mannelijk lichtblauw en donkerblauw. Blijft het een Brits onderonsje of gaan de vrouwelijke takken van Oxford en Cambridge actief bij buitenlandse universiteiten lobbyen voor talentvolle roeidames? En komen die in 2015, een pre-olympisch jaar, wel allemaal opdraven? In de ogen van zowel Jacobine Veenhoven als Claudia Belderbos, de afgelopen seizoenen vaste krachten in de Nederlandse vrouwenselectie, is het niet te verwachten dat de vrouwelijke Boat Race dezelfde status en allure gaat krijgen. “Oxford en Cambridge zullen een flink aantal jaren moeten investeren in deze stap”, zegt Belderbos. “En dan weet je nog steeds niet of het succesvol gaat zijn. Ik zie de Boat Race als een mooi traditierijk evenement waar ik elk jaar graag naar kijk. Een spectaculaire roeiwedstrijd die nou eenmaal tussen twee mannenploegen is. Moet je de vrouwen daar dan bij willen betrekken?”

Die vraag is in Nederland ook al een keer gesteld. In 2006 schreef de KNSRB, bij wijze van experiment, een nieuwe hoofdnummer uit voor de Varsity. Dames senioren-A vier-zonder, de vrouwelijke variant van de Oude Vier zoals die al bijna honderddertig jaar verroeid werd. Twee jaar lang werd getracht het mannenbolwerk Varsity te slechten, maar toen was de koek op. Er waren te weinig vrouwelijke (top)roeiers die de uitdaging aangingen en het vrouwelijke hoofdnummer verdween stilletjes weer van het programma – een mislukte exercitie. Of de vrouwelijke Boat Race in 2015 hetzelfde lot beschoren zal zijn is moeilijk te zeggen. Er bestaat al sinds 1927 een onderlinge ontmoeting tussen de dames van Oxford en Cambridge, dus wat dat betreft hebben de Engelse dames een streepje voor op de Nederlandse roeisters en hun Varsity-hoofdnummer.

In Engeland is men onverdeeld positief en gelooft men in een goede afloop. Er wordt veelvuldig gesproken van een mooie dag voor het roeien; gelijkheid en dezelfde status voor vrouwen en mannen. Een ‘signaal voor de internationale sportwereld’. Velen verwachten dat de Boat Race er als instituut sterker van wordt: niet langer een archaïsche sportwedstrijd geregeerd door traditie en nostalgie, maar een evenement dat meegaat met de tijd en de moderne maatschappij. En het biedt volgens velen grote kansen voor het roeien in Engeland. Als de wedstrijd net als haar mannelijke evenknie uitgroeit tot een fenomeen zal dat grote gevolgen hebben voor het aantal vrouwelijke toproeiers.

Door het historische nieuws over de op handen zijnde veranderingen binnen de Boat Race kwam de komst van een nieuwe hoofdsponsor enigszins buiten de spotlights te staan. Outsourcingsbedrijf Xchanging kondigde tien maanden geleden al aan afscheid te nemen na zeven jaar trouwe dienst. Investeringsmaatschappij BNY Mellon neemt de plaats van Xchanging vanaf 2013 over. Haar dochteronderneming in Engeland, Newton Investment Management, was al sinds vorig jaar verbonden aan de Women’s Boat Race. De toevoeging van vrouwenroeien aan het hoofdevenement en de verbintenis met een nieuwe sponsor gaan daarmee niet geheel ontoevallig hand in hand. In 2015 zal blijken of de lichtblauwe heren en dames dat ook gaan.