Oudste Nederlandse sportfilm cadeau bij tiende Varsity Magazine

Archief

Het Varsity Magazine presenteert zaterdag in Amsterdam de film ‘100 jaar Varsity in Beeld’. Op de DVD staan professioneel gemaakte beelden van de universiteitsroeiwedstrijden van de afgelopen 100 jaar. Uniek is de vondst van een film uit 1905, voor zover bekend de oudste sportfilm uit Nederland. Het Magazine, een jaarlijkse uitgave over de universiteitsroeiwedstrijden, verschijnt dit jaar voor de 10de keer. Ter gelegenheid van deze lustrumeditie hebben de makers van het blad een DVD samengesteld met daarop vrijwel alle professioneel gefilmde beelden van de Varsity die in de Nederlandse archieven terug te vinden zijn.

Het betreft films uit het onder meer het archief van de roemruchte filmfabriek Polygoon uit Haarlem. In het ‘Neerlands Nieuws’ werd vanaf 1923 jaarlijks verslag gedaan van de studentenwedstrijd. Na de opkomst van de televisie kreeg de Varsity eind jaren ’50 ook belangstelling van legendarische sportprogramma’s als Sport in Beeld en Studio Sport.

Op de beelden zijn diverse unieke momenten uit de geschiedenis van de Nederlandse roeisport te zien. Zoals de zogeheten ‘Dead Heat’ uit 1960 die onbeslist eindigde en daarom twee winnaars kende: het Leidse Njord en Argo uit Wageningen. Of de beruchte valse start van het Delfte Laga in 1968 die niet werd afgevlagd en waarvan de landelijke dagbladen de volgende dag unaniem schande spraken. Het Varsity Magazine besteedt in het komende nummer veel aandacht aan deze wedstrijd. De Dead Heat werd al in een eerder nummer ontrafeld.

Hoogtepunt van de dvd is onbetwist het filmpje van de wedstrijd van 28 mei 1905. Tijdens het onderzoek voor dit project ontdekte het Varsity Magazine in de archieven van het Nederlands Filmmuseum dit meer dan 100 jaar oude filmpje dat vrijwel zeker het oudste fragment van een Nederlandse sportwedstrijd is.

De zeer brandbare 17,5 mm nitraatfilm werd in januari van dit jaar speciaal voor dit project gerestaureerd en beleeft zijn première op de DVD. Ook het het materiaal uit het archief van de NOS zal voor het eerst sinds de avond van de oorspronkelijke uitzending te zien zijn. Samen met de zeldzame Polygoon-opnamen levert dit meer dan twee uur onuitgebracht materiaal op.

Op 25 maart wordt de DVD gepresenteerd tijdens een bijeenkomst met tientallen oud Varsity-winnaars, die veelal voor het eerst hun overwinning in bewegend beeld terug zullen zien. Een week later zullen meer dan 4.000 oud roeiers de DVD tezamen met het Varsity magazine ontvangen. De Varsity begon in 1878 naar het voorbeeld van de beroemde race tussen Oxford en Cambrigde en is uitgegroeid tot een van de belangrijkste wedstrijden op de Nederlandse roeikalender. Op 9 april wordt op het Amsterdam-Rijnkanaal bij Houten de 123e editie van dit evenement gehouden.

Meer op de sportgeschiedenis-weblog van Jurryt van de Vooren: Sportfilm uit 1905 gevonden.