Hoewel de wedstrijd al bijna veertig jaar bestaat is de Vogalonga aan een opmars bezig in Nederland. Als je vijf jaar geleden had rondgevraagd hoeveel ploegen naar Venetië afreisden om deel te namen hadden veel mensen je vragend aangekeken. Maar tegenwoordig zetten steeds meer verenigingen het evenement met dikke letters op de kalender. Als de ceremoniële eerste dag van de Venetiaanse lente nadert rijden de Nederlandse botenwagens naar het zuiden van Europa zodat roeiliefhebbers – studenten en burgers gelijk – deel kunnen nemen aan een dertig kilometer lange tocht door een van ’s werelds beroemdste Middeleeuwse havensteden.
De oorsprong van de Vogalonga zit diep genesteld in de geschiedenis van de stad. Een aantal vrienden besloot dat er iets moest worden georganiseerd om de problemen waarmee Venetië kampt onder de aandacht te brengen: de stijgende waterlijn, de in de drassige bodem wegzakkende gebouwen en de afbrokkeling die daarmee gepaard gaat. Ze wilden de schoonheid van de stad vieren: het schitterende San Marcoplein, het beroemde Dogepaleis en il Canal Grande – de waterweg die als een mes door de stad snijdt en waarover toeristen zich graag laten vervoeren in de bekende Venetiaanse gondels. Een liefdesverklaring aan een dierbare: Venezia, ti amo.
Venetië kon dan ook slechts vanaf één plek bezongen worden: het water. Met een wedstrijd voor door spierkracht aangedreven vaartuigen: van gondel tot roeiboot, van kano tot sloep. De eerste editie was een onderonsje voor vrienden, maar de tweede editie werd grootser aangepakt. De organisatoren konden echter niet vermoeden dat liefst 500 deelnemers zich in 1975 aanmeldden. Sindsdien is het evenement alleen maar gegroeid in populariteit. In eerste instantie binnen de landsgrenzen, maar inmiddels ook ver daarbuiten. In 2003 deden er nog 3.000 mensen mee – inmiddels meer dan 7.000. Je zou bijna kunnen zeggen dat de Nederlandse roeiliefhebber inmiddels niet meer met voltooiïng van de Ringvaart Regatta aan kan komen als mooie prestatie. Met deelname aan de Vogalonga kan je wél pronken.
En dat terwijl het eigenlijk niet eens om de wedstrijd draait. In tempo 30 door de nauwe kanaaltjes van Venetië sjezen is er überhaupt niet bij, en daarbuiten, op de lagune vlakbij de stad, is dobberen in de zon veel te verleidelijk. Het gaat daarom bij de Vogalonga veel meer om het genieten van de stad, van een roeitocht die je langs alle mooie plekjes brengt. Om de prettige chaos op het water, waar de riemen soms als spaghettislierten over elkaar liggen omdat op elke vierkante meter vijf boten liggen. Burgers van Venetië kijken samen met toeristen vanaf de Rialtobrug in groten getale toe hoe de talloze bootjes onder hen door varen. Het is een feest op het water – Venetiaans roeicarnaval.
Vraag een willekeurige deelnemer uit Nederland over de wedstrijd en hij of zij zal zeggen dat het genieten was. In de Italiaanse zon, met heerlijk eten en lekkere wijn, een Italiaans ijsje of tiramisu toe en als kers op de taart ook nog eens roeien in een bijzondere stad als Venetië. De Vogalonga is hedonisme ten top en over aandacht van roeiers voor de stad hoeft Venetië ook niet te klagen. Het zou desalniettemin goed zijn als het roeifeest ook het oorspronkelijk bedoelde effect zou krijgen: een oplossing voor de stijgende waterlijn en het behoeden van de zinkende stad voor verder verval. Deelnemers zijn daar zelf ook bij gebaat: zonder Venetië immers geen Vogalonga.
