Het zijn er nu nog maar zeven. Twintig zou schitterend zijn, maar een gemiddelde van twaalf per jaar is al mooi. Deze idealen zal nog wel even op zich laten wachten, vermoedt Jeroen Spaans, de 34-jarige oud-toproeier (Twente Vier) die als coach werkzaam is voor HvA Sport. Roeien is de derde poot bij de Hogeschool van Amsterdam, onderdeel van het Masterplan Talentontwikkeling uit de koker van NOC*NSF. Volleybal was er het eerst, in 2005, daarna kwamen vrouwenvoetbal, roeien en inmiddels ook zwemmen. De HvA werkt samen met de Stichting Topsport Amsterdam en met de verschillende sportbonden, voor roeien dus met de KNRB. Topsportcoördinator Koen van Nol heeft het initiatief genomen voor het roeiplan bij de HvA en zich er sterk voor gemaakt. Het is nu in ontwikkeling en komt langzaam van de grond.
Tim Heybrock, Tycho Muda, Vincent Muda, Frank van der Ploeg, Govert Viergever, Bob van Velsen en Timo van Wittmarschen zijn de eerste talenten die sport en studie combineren aan de Hogeschool van Amsterdam. Allen hebben al buitenlandse uitzendingen door de roeibond achter de rug. Heybrock roeide bij de WK in München en de bij WK -23 in Strathclyde, de beide Mudas roeiden eveneens in Strathclyde; Van der Ploeg, Viergever, Van Velsen en Van Wittmarschen vormden een Nereus vier-zonder bij de WK Junioren in Peking.
Het is een keihard gegeven dat de eisen om op het hoogste niveau te kunnen presteren steeds hoger komen te liggen. Beslist ook in het roeien. Internationaal kom je niet meer mee aan de top als je geen fulltime begeleiding hebt. Aan de doorstroming van talent in Nederland heeft veel gemankeerd. De aansluiting van junior- naar het A-niveau duurde in het nationale roeien zo lang dat veel talent afhaakte en nooit meer terugkwam. Jeroen Spaans: Topsport in combinatie met studie was vaak een knelpunt. De reistijd vormde een bottleneck en er was gebrek aan faciliteiten, nog afgezien van het ontbreken van andere voorzieningen als een mental coach of voedingsspecialist. Junioren kwamen vroeg op niveau en konden daarna niet meer verder door onvoldoende begeleiding.
Bij de HvA Sport worden alle gebreken ondervangen. Jonge talenten kunnen nu in een perfecte infrastructuur toewerken naar het hoogste topsportniveau. Zij wonen binnen een straal van tien kilometer om geen tijd te verdoen met reizen, hun onderwijs en sportprogramma worden volledig op elkaar afgestemd bij optimale faciliteiten. In de collectieve voorzieningen bij de HvA zijn gespecialiseerde coaches, is er een fysieke trainer uit de klas van Jim McCarthy, een eigen fysiotherapeut die curatief maar vooral preventief werkt, een voedingsdeskundige en een sportpsycholoog. Alle randvoorwaarden voor topsporters worden bij HvA Sport ingevuld voor roeiers die hun top nog moeten bereiken. Talent begeleid als topsporter. Het proces van talent naar het hoogste niveau verloopt soepeler en, naar men hoopt, is de aansluiting naar de top ook sneller bereikt.
Jeroen Spaans, die wordt betaald door de roeibond, werkt nauw samen met andere roeicoaches als Coen Eggenkamp (development) en Diederik de Boorder (junioren). De vraag is of in het HvA-traject de juiste mensen zijn opgenomen. Worden alle zeven wereldtoppers of niet? Wat maakt een roeier tot een groot kampioen? Welke voorwaarden? Welke fysieke kwaliteiten? Spaans was, met Eggenkamp, een weekend in Engeland om inzicht te krijgen in de Britse Talent Identification van het World Class Start Program. Heel inspirerend, vertelt Spaans, daar halen ze mensen van de straat, wordt talent gescout en geselecteerd op scholen. Zo hebben ze 75 mensen gevonden waar twaalf elite-coaches mee aan de slag zijn gegaan. Die 75 zouden op de feiten allemaal raspaardjes moeten zijn. In elk geval op fysieke voorwaarden, want zij zijn getest op lichaamsbouw, lengte, spanwijdte, sprongkracht uit stand, armkracht, beenduw, fietsergometer en endurance.
Zoals het in Engeland gaat, zal het in Nederland niet kunnen. Twaalf coaches op 75 roeiers. Twintig talenten aan de HvA Roeien zou al heel wat zijn. Met de zeven zijn de eerste stappen gezet. Een idee is om straks ROC-roeikampioenschappen te houden. In de C-vier, tot 18 jaar en boven de 18. De vijver waarin wordt gevist op talent dient een aanzienlijk grotere vorm te krijgen dan een wasbak. De HvA gaat behalve sportfaciliteiten vanuit de studie van de roeiers stagemogelijkheden bieden in de topsportwereld. Spaans: Die kans krijgen niet veel mensen. Over drie jaar hoopt het project voor honderd procent geregeld te zijn. Engeland halen wij niet, aldus Spaans, maar als we constant 12 roeiers hebben, is dat mooi.
