KAMPERLAND – Roeifietsontwerper, sportpionier, atleet en organisator Derk Thijs heeft zondag op het voormalige werkeiland Neeltje Jans in Zeeland de zevende Europese Kampioenschappen Roeifietsen gewonnen. De titel ging voor de derde maal naar de bouwer en uitvinder van het rijwiel dat door de roeibeweging wordt aangedreven. De voormalig zevenvoudig wereldkampioen windsurfen sloeg zijn slag door het criterium en de lange afstandswedstrijd te winnen. Thijs won het toernooi eerder in 1999 en 2002.
Geen beroemde roeiers dit jaar bij de Europese titelstrijd voor roeifietsers. In 2004 maakte tweevoudig olympisch roeikampioen Nico Rienks het titelhouder Ymte Sijbrandij nog moeilijk in de sprint. Ook dat jaar bleek Derk Thijs zelf goed in vorm te zijn want hij schreef toen ook de duurrace op zijn naam. Maar bij de start van het criterium verspeelde Thijs een jaar geleden kostbare minuten doordat zijn schoenen niet goed in de pedalen klikten en door onhandig schakelen de aandrijfkabel losschoot.
Voor Thijs dit jaar geen problemen. “Hij wil gewoon zijn eigen feestje winnen”, zei een van zijn concurrenten na de eerste wedstrijddag. Maar Thijs slaagde er naast de duurrace dit jaar verder alleen in het criterium over 14 kilometer winnend af te sluiten. In de sprint was hij niet de snelste en tijdens de uurrace werd Thijs op brute wijze verslagen door Sijbrandij. “Hij ging er als een gek vandoor. Ik kon hem op een gegeven moment niet eens meer zien”, sprak Thijs verbaasd.
Spectakelstuk op de tweede dag was de wegwedstrijd over tachtig kilometer. Meteen na de start van de wedstrijd werd een kopgroep samengesteld door de meest snelle jongens. Thijs zelf was van de partij. Nieuweling Martijn Mateman kon de ervaren mannen bijhouden, net zoals rugbyinternational Arno Seijbel. Samen met Theo Homan (EK 2001) en Sijbrandij (EK 2003 en 2004) reed men snel van het peloton weg dat korte tijd later uiteenviel. Voorsprong op de stormvloedkering in de Oosterschelde werd tijdens een eerder EK nimmer prijs gegeven. Een lichte meewind zorgde voor hoge snelheden, ontsnappen was ondoenlijk. Over de Brouwersdam ging het. Langs Burgh-Haamstede en Ellemeet. Over Schouwen-Duiveland naar Goeree Overflakkee tot het keerpunt in het in Zuid Hollandse Ouddorp. De kopgroep maakte een, dit jaar voor het eerst niet verplichte stop, van ruim een minuut.
Anders dan varende roeiers, zien rijdende roeiers waar ze heen gaan. De wedstrijden van het EK Roeifietsen hebben veel meer het karakter van een wielerwedstrijd dan van een regatta. In een roeiboot volgt nadat de riemen in het water zijn geplaatst, een krachtexplosie. De roeibeweging op de fiets ziet sierlijker uit, rustig en soepel. De fietser komt ogenschijnlijk moeiteloos vooruit. Vlak voor het begin van de haal moet de renner even uit het lange ligzadel komen. Armen en benen zijn met elkaar verbonden door een kabel. Het staaldraad, en bij de nieuwste versie een kabel van een sterke kunststof, brengt de kracht via boegspriet en wrijvingsarme spernaaf naar het achterwiel. De conische vorm van de naaf zorgt ervoor dat naarmate benen en armen meer kracht leveren aan het einde van de uittrap automatisch het grootste verzet wordt gebruikt. Waar de boot de weerstand van water voelt, zoeft de fiets over het asfalt op weg naar een nieuwe haal.
Aan veel roeifietsers zit sportief een steekje los. Een deelnemer uit Groningen komst steevast op de roeifiets naar het evenement. Een ander reed naar Tibet. Thijs reed de Tour de France, drie weken voordat de profwielerronde van start ging. Met gemiddeld zeven, acht kilometer per uur kroop Thijs in 2001 de Franse Alpen op. Gedurende de meest steile meters zakte de snelheid na iedere haal soms tot twee kilometer per uur. Zo traag als de roeifiets in de bergen is, zo snel is het apparaat in een polderlandschap. Liggend op de fiets, gebruikmakend van benen, armen en rug is de tweewieler op vlak terrein een snel vervoermiddel. In 1998 reed Thijs op een roeifiets van Parijs naar Amsterdam binnen 14 uur. Tweevoudig olympisch roeikampioen Ronald Florijn, tegenwoordig behoorlijk fanatiek roeifietser, was na zijn eerste rit verwonderd hoe ver `een haal’ op de fiets hem bracht.
Tijdens de route terug was door een windje tegen ontsnappen haast zelfmoord. De snelheid in de kopgroep werd variabel. Dan ging het even vijftig kilometer per uur, even later roetste (een compact woord voor roeifietsen dat insiders gebruiken) het vijftal nog geen dertig in het uur. Na zestig kilometer had een inhaalpoging van de tweede groep renners succesvol kunnen zijn, maar de groep ondernam niets tegen de toppers. “Ymte ging er wel een paar keer vandoor. En dan gaat die er ook hard vandoor”, zei Thijs.
De laatste kilometers was het Homan die een aantal pogingen waagde maar telkens werd teruggehaald. Een kilometer voor de finish ging Homan er weer vandoor, hij keek om en riep naar Thijs en Sijbrandij. “Komen jullie nog!?” vroeg Homan die in 2003 de legendarische monsterfietstocht Parijs-Brest-Parijs reed op een roeifiets. Ze kwamen niet. De groep bleef bij elkaar. Sijbrandij reed op kop richting de eindstreep, met Thijs en Homan in het wiel. Kort voor de meet kwamen Thijs en Homan de kopman voorbij en was het Thijs die zegevierde. Homan eindigde op de tweede plaats, de bekende ligfietser en Europees Kampioen Roeifietsen Sijbrandij kwam binnen op vijfde positie. De kopgroep had iets meer dan een seconde nodig om te finishen. “Hij heeft het slim gedaan dit jaar. Hij reed minder op kop dan normaal. Sprinten is gewoon niet zijn sterkste punt. Zolang je kunt aankleven, kom iemand niet weg”, aldus winnaar Thijs.
“Ik had graag gewonnen”, bekende Homan die in het eindklassement vierde werd. “Maar alleen redt je het niet. Je hebt twee man nodig, anders wordt je teruggepakt in een ontsnapping.” In 2007 wil de roeier, die ook deel uitmaakte van de Kikarow naar Engeland en terug, opnieuw aan de non-stop wedstrijd over ruim 1200 kilometer deelnemen. Thijs had liever een andere winnaar dan zichzelf op het podium zien staan. De verschillen waren klein. Thijs: “Mannen, in ieder geval bedankt voor de tegenstand.”
