ATHENE – De WK roeien voor junioren leverde Nederland één wereldtitel op. De wereldroeibond bezorgde het toernooi vooral nieuwe kopzorgen voor de Spelen van 2004. FISA werd door de weersomstandigheden gedwongen iedere dag na negen uur de roeibaan te sluiten. Zodra de zon even na zes uur opkwam, begon het te waaien. Om zo vroeg mogelijk klaar te zijn met de races, werd de tijd tussen de starts van wedstrijden ingekort naar vier minuten. Het hielp niet genoeg. Tijdens de voorwedstrijden zonken een aantal vieren en twee achten. Olympische wedstrijden over 1000 meter lijken vrijwel uitgesloten, maar het is zeer waarschijnlijk dat de toproeiers over twaalf maanden erg vroeg op moeten. “Als ik hier volgend jaar zou roeien, zou ik zorgen dat m’n boot zo waterdicht mogelijk zou zijn.”
Donderdag werd de herkansingsronde afgelast. De roeiers, opgestaan om vier uur (drie uur Nederlandse tijd), mochten het water niet op. Wereldroeibond FISA kwam met een uitzonderlijke oplossing. Bij gelijke windsnelheden, wedstrijden over 1000 meter. Want op de eerste helft van de gloednieuwe roeibaan was de deining aanzienlijk minder. Bij verslechtering van omstandigheden, nogmaals afgelasting.
De wind nam niet af. Door invoering van een nieuw promotiesysteem werd een dag teruggewonnen. Achter de schermen probeerde ATHENS 2004 Organising Committee (ATHOC) alle vluchten voor de roeiploegen om te boeken en onderdak te regelen. Dan had het toernooi wellicht ordentelijk, over twee kilometer, kunnen worden afgewerkt op zondag of zelfs op maandag. Geld om de “big test” voor de Spelen te laten slagen, speelde voor de Grieken in ieder geval geen enkele rol.
Het test-event voor kano volgde, net als bij de Spelen volgend jaar, het roeien op. Volgend jaar kan het begin van het kanotoernooi volgens Makis Asimakopoulos een dag worden uitgesteld. “Want, anders dan in Sydney, is de rustdag tussen kano en roeien geschrapt. We kunnen de baan, in vier uur ombouwen. In overleg met IOC zou het roeien een dag langer kunnen duren.” Op vragen over de weersomstandigheden volgend jaar wilde de ATHOC’s General Sports Manager niet ingaan. “De Griekse media maken er nogal een groot punt van. Ik wil niet over de wind praten.” Vrijdagmorgen werd even voor om zes uur, net voor het te water gaan van de eerste boten, besloten de herkansingsraces over halve afstand te varen. Het plan slaagde, de opluchting op de gezichten van de bestuurders sprak boekdelen.
De junioren WK werd voor de Grieken een ultieme test. Het aantal boten en roeiers was vrijwel gelijk aan dat van het olympisch toernooi van volgend jaar dat tijdens de eerste week van de Spelen wordt gehouden. En de omstandigheden extreem. Voor veranderingen in het programma moest de wereldroeibond, precies zoals dat over een jaar zou gaan, telkens een verzoek indienen bij ATHENS 2004. “We zullen ons moeten voorbereiden op alles wat mogelijk is. Thank God het was geen tegenwind, dan was er helemaal niet geroeid”, zei Matt Smith, directeur van de wereldroeibond.
Volgens FISA en ATHOC was de harde wind uitzonderlijk. “In de laatste elf jaar waren van 339 augustus dagen acht zoals nu” verklaarde Marton Simitsek. Iedere morgen was de nummer twee in rang binnen het comité dat de Spelen van Athene organiseert vanaf vijf uur in het roeicentrum aanwezig. “Een absolute uitzondering”, oordeelde ook Smith over de omstandigheden. “Maar als ik hier volgend jaar zou roeien, zou ik zorgen dat m’n boot zo waterdicht mogelijk zou zijn.” Nadat met de bouw van het roei- en kanocentrum was begonnen, werden de Spelen van Athene verschoven van juli naar augustus. Smith kon zich de reden niet meer herinneren. “Ik geloof iets met de hitte.”
“De lokale bevolking verklaarde ons voor gek dat we hier in augustus zouden gaan roeien”, zei Svetla Otzetova. De Bulgaarse is bij de wereldroeibond verantwoordelijk voor faciliteiten van grote roeitoernooien en de ontwikkeling van roeibanen. “In dit deel van de wereld gaat het waaien in augustus, dat weet iedereen.” Ze noemde de omstandigheden “op het randje”, coaches werd gevraagd wat ze van de situatie vonden. “Je kunt ze niet naar huis sturen zonder medailles.” Otzetova, olympisch kampioen in de dubbeltwee bij de Spelen van Montreal (1976), werd tweede bij de WK in 1977 in Amsterdam. Op de Bosbaan verloor ze door boeiverschil. Toch gaat ze overwegen de roeibaan in Beijing iets schuin op de wind aan te leggen zodat de golven zich niet over de volle lengte kunnen opbouwen. “Maar eerlijkheid blijft nummer één, ook in moeilijke omstandigheden”, zei Otzetova.
De schoolvriendinnen Merel Steinweg en Ellen Maas werden zaterdag wereldkampioen in de twee-zonder over één kilometer in de golven. FISA meldde dat het “vrijwel uitgesloten” is dat de te varen afstand tijdens de Spelen ingekort zal worden. Twee uur per dag is genoeg om het olympische roeien te kunnen afwikkelen binnen acht dagen. Otzetova: ,,Zeg nooit nooit. Maar in Montreal was het vrijwel hetzelfde als hier nu. De boot zat vol water, het spatte in mijn gezicht. Maar dat we moesten roeien, vonden we doodnormaal. Opvallend hoe goed junioren met ruw water om kunnen gaan, die passen zich heel snel aan. Geen drama’s. De verwende sterren van nu kunnen het hier moeilijk krijgen.”
