ATHENE – De ‘World Rowing Junior Championships 2003’ die morgen beginnen, worden niet gehouden als mondiaal toernooi voor roeiers tot achttien jaar. Nee, de jeugd wordt voornamelijk gebruikt om roeibaan en organisatie te testen voor het olympisch roeitoernooi van de Spelen van Athene die over een jaar op het volledig nieuwe watersportcomplex in Schinias zullen beginnen. Extreme veiligheidsmaatregelen door oefenende agenten en militairen, een roeibaan die nog moet worden afgebouwd en harde wind staan een normaal junioren WK in Griekenland in de weg. “This-is-a-test-event.”
Voor de deelnemers heeft het geheel stiekem toch wel wat. Zo rijdt achter iedere bus die roeiers en coaches naar hotels brengt, een politiewagentje met twee jonge agentjes en een blauw zwaailicht. “Eigenlijk moeten er nog twee motoren voor de bus rijden”, merkte Adriaan van der Zee van de jongens dubbelvier op. Ploeggenoot Tim Heijbrock voelde zich vooral gedegradeerd tot proefmalloot. De veiligheidsmaatregelen maken het toernooi tot een groots evenement, maar de wetenschap dat het alleen een oefening betreft, hindert de roeiers. Ze zagen dat, terwijl hun bagage door een scanner werd gehaald, de dienstdoende soldaat geen doorgelichte spullen voorbij zag komen op zijn scherm, maar dat hij rustig op Internet aan het surfen was. Inmiddels wordt de inhoud van tassen wel bekeken, maar dat zorgt weer voor wachttijden – in de brandende zon. Gaat veiligheid voor alles tijdens de Olympische Spelen? Bidons worden niet gecontroleerd op inhoud, ze moeten op last van Athene 2004 buiten scanner of detectiepoortjes worden gehouden.
Aanvankelijk waren het vooral tal van kleine zaken, die ervoor zorgden dat roeiers in de lach schoten en dat bij de begeleiding de moed in de schoenen zinkt. Gewonde vogeltjes moeten gemeld worden bij de Venue Environment Manager; het roeiwater beschermd èn promoot de natuur volgens Athens 2004. Roeiers worden opgeroepen om “kranen dicht te draaien nadat de boot is gewassen” en afval moet men recyclelen, herinneren talloze bordjes op het roeiers-eiland. De recycling in de praktijk: eens in het uur opent men de vuilnisbakken (een manshoge fles) waarin lege plastic flesjes gedeponeerd moeten worden en gooit de inhoud, keurig gescheiden afval, in de kliko naast de grote ‘please recycle’ fles.
De maatregelen zijn ontstaan omdat de komst van de roeibaan tevens kwetsbare natuur naar het gebied bracht. Of eigenlijk: moet brengen. De roeibaan ligt volgens verschillende ministeries in een natuurgebied. De organiserende Grieken hebben het roeicomplex domweg tot natuur verklaard. Rond de baan, net buiten zicht, staan ranzige huisjes en het gebied staat vol geparkeerde auto’s van mensen die verkoeling in zee zoeken. Het roeiwater ligt vijfhonderd meter van zee. Dennis Oswald, voorzitter van de wereldroeibond, toonde zich uitermate verheugd over het verrijzen van de olympische roeibaan. “Ik heb deze plaats een paar jaar geleden gezien. Toen was het een kleine landingsbaan voor vliegtuigen, her en der barakken, en vies. Nu is het een Nationaal Park. Ook al is het nog niet helemaal af, ik denk dat het al een mooi center is”, sprak Oswald.
Inmiddels domineert wind de WK junioren. Door harde, schuin op de baan staande wind kon afgelopen zaterdag moeilijk, en zondag ‘s middags niet worden getraind. Maandag was weer een perfecte dag, voor zeilers. De Nederlandse vier-zonder wist ‘s morgens vroeg twee baantjes te varen, daarna werd iedereen van het water gehaald. De jeugdige roeiers kwamen tevreden van het water, ze wisten het woelige water beter te bevaren dan rivaal Groot Brittannië. De roeibaan werd even na 9 uur gesloten. De wind is de laatste drie dagen onveranderd hard en mee. De golven in alle banen zijn van gelijke hoogte; Randstad-weer, omschrijven de Nederlanders droogjes. Morgen verwacht men dat de wind, net als vandaag, ‘s middags 10 meter per seconde (met uitschieters tot 17 m/s) over de roeibaan zal razen. Ook vandaag bleef de baan ‘s avonds gesloten voor trainingen. Donderdag, als de herkansingen worden gevaren, verwacht men dat de wind iets zal afnemen, tot 8 m/s.
Omdat het Junioren WK een test voor de Olympische Spelen is, moest wereldroeibond FISA gisteren een officieel verzoek om het volledige programma om te gooien, indienen bij ATHOC, dat de Spelen organiseert. “Zodat we kunnen racen om 6.30 op woensdag- en donderdagmorgen,” zei Mike Sweeney. Gisterenavond kreeg FISA om 20.00 uur groen licht om vandaag vroeg te trainen. “De eerste bussen zullen morgen vanaf 5 uur bij de hotels vertrekken. De baan zal open zijn en de veiligheidsmensen zullen zo vriendelijk en efficient mogelijk zijn. Ploegen mogen vanaf zes uur het water op.” De ontbijten voor de roeiers werden geserveerd vanaf 04.45 uur, 03.45 uur Nederlandse tijd.
Trainen mocht, want het is en blijft een testevent, alleen in banen -1, 0, 1 en 3, 4 en 5. De banen 6 en 7 plus twee lege extra banen mochten niet worden gebruikt door de junioren, want vlak voor de Spelen zullen deze banen ook gereserveerd zijn voor kanoers. In de ochtenden voor de wedstrijden wordt een ander systeem gehanteerd. “Omdat iedereen moet trainen op hetzelfde tijdstip, willen we graag alle mogelijke banen gebruiken voor het trainen,” zei Jan Willem van der Wal, oranjes teammanager. “Maar wat doen we? Dit kan volgend jaar ook gebeuren?” zei Svetla. “Hoeveel boten hebben we nu?” wilde Sweeney weten. “Precies hetzelfde aantal,” antwoordde Svetla. “Laten we dit als een Junioren WK beschouwen”, bracht de Nederlandse teammanager Jan Willem van der Wal tijdens de eerste vergadering in. “Laat de junioren niet in de problemen komen omdat dit jullie een testevenement is.” De kanobanen werden opengesteld voor roeiers.
De Britten rekenden voor dat als de check-in tijd bij de detectiepoortjes gelijk blijft, het acht uur duurt voordat alle atleten binnen zullen zijn. FISA beloofde te vragen al bij de Hotels de controles te houden. De weging van de stuurlieden wordt tijdelijk aangepast zodat men niet twee uur voor de start gewogen moet zijn. De klachtenregen neemt veel tijd in beslag. Terwijl Asimakis, verantwoordelijk voor het roeitoernooi tijdens de Spelen, probeerde de FISA duidelijk te maken de teammanagersmeeting spoedig te beëindigen, werd nog wat kritiek geleverd. Even later stond Asimakis tegen een ander Griek te schelden dat hij “al die eisen van FISA nu meteen op papier moest hebben, anders lukte het allemaal nooit meer op tijd”. De oefening was geen oefening meer.
De tijd tussen starts zal worden teruggebracht van zes naar vijf minuten. De eerste voorwedstrijd start morgen om 6.30 uur, de laatste wedstrijd om 9.30 uur. Wedstrijden voor reserves zijn alvast een paar dagen uitgesteld. Oswald verklaarde ondanks de extreme wind te hopen op “acceptabele condities” tijdens wedstrijden. Hij benadrukte dat het water vorige week kalm was en dat de wind volgende week weer zou gaan liggen. Een vrijwilligster verklaarde echter dat het in het gebied zomers “vaak en veel” waait.
De Grieken zijn uitermate vriendelijk, hetgeen tenminste gevoelsmatig scheelt als de roeiers weer op een probleem stuiten. De kortste weg naar de roeibaan? Sla na een groepje zwerfhonden rechtsaf bij het duidelijk met plastic afgedekte bord dat naar het Schinias Olympic Rowing and Canoeing Centre wijst. Botenwagens die de zichtbare borden naar de baan volgden, kwamen na talloze haakse bochten ergens halverwege de roeibaan in een bouwput terecht. Het bedekte bord bij de gloednieuwe vierbaansweg die naar de baan leidt, blijft afgeplakt. “No problem, over een jaar is dat allemaal anders.”
Dat het waterpeil 50 centimeter zal stijgen voor de olympische roeiers, hindert niet. De keien langs de baan waren, totdat het hard ging waaien, uitermate golfdempend. De baan zelf is prachtig, op niets werd beknibbeld. Tien ruime banen en een extra brede baan 0 en overal liggen de duurste vlotten. Oproeien gebeurd via een los van de roeibaan gelegen kunstmatig meer. Roeiers onderweg naar de start komen bij de 400 meter de baan in. Een exacte kopie van Penrith Lake in Australie, alleen het ‘inroeigebied’ is hier veel langer, zegt men in Griekenland. In het midden van het inroeiwater kunnen kanoers trainen. (Roeien wordt altijd in de eerste week van de Spelen afgewerkt, kano gebruikt de roeibaan de tweede week.) Langs de rand kunnen roeiers invaren. Na de finish kan men aan de andere wal uitroeien.
Borden boven de baan, prettig voor orientatie in ongestuurde nummers, ontbreken. Twee leden van Fisa’s Junior Commission, die uit vijf leden bestaat, werd afgelopen weekeinde beloofd dat voor de start van het toernooi de benummering boven de baan zou hangen. Valse belofte. Een ander veel besproken onderwerp was de starttoren. De starter is voor roeiers niet te zien, de official zit achter getint en spiegelend glas in een mooie airconditioned ruimte. “Voor De Spelen is dat opgelost,” meldde de organisatie na klachten van FISA. “Mooi”, zei Van der Wal. “Maar wat hebben wij daar nu aan?” Het antwoord luidde steevast: “This is a test event.”
Omdat de Junior World’s een Test voor de Spelen is, mogen leveranciers en werven geen reclame maken. Stampfli, Empacher en Fillippi zijn geen sponsoren van het IOC, dus moeten namen op de servicetenten van de bedrijven met stukken tape worden afgeplakt. Kleine stukjes plakband bedekten zelfs de naam van de maker van telefoontoestellen die her en der op het complex te vinden waren. Ook tekst op chemische toiletten werd bedekt. Bedrijfslogo’s en sponsoruitingen op roeiboten, werden tot nu toe getolereerd.
