Er hing lange tijd een vraagteken rond haar positie, maar gisteren heeft Susannah Chayes dan toch haar afscheid bevestigd. De bondscoach van de vrouwensectie had voorafgaand aan de Olympische Spelen al bekendgemaakt af te zwaaien bij de roeibond, maar toen ze ook na Londen aanbleef als coach vroegen velen zich af hoe de vork nu precies in de steel zat. Ten overstaan van haar ploeg kondigde Chayes echter aan per 22 december de roeibond vaarwel te zeggen. Ze gaat volgens eigen zeggen op zoek naar een nieuwe uitdaging buiten het roeien. Maar haar gezondheid speelt in die beslissing ook een grote rol. En Joop Alberda is misschien nog wel het meest van invloed geweest.
Chayes is de afgelopen vijftien jaar actief geweest als coach in roeiend Nederland. Ze maakte daarbij vooral naam met het lichte mannenroeien. In 2004 coachte ze de lichte vier-zonder, met aan boord Ivo Snijders, Gerard van der Linden, Joeri de Groot en Karel Dormans, naar een vierde plek in Athene. In 2005 en 2006 was ze als assistent-coach actief in het vrouwenroeien en coachte ze Van der Linden als lichte skiffeur. Vanaf 2007 keerde ze terug bij de lichte vier-zonder. Na veel selectieperikelen, iets waar veel van haar roeiers kritiek op hadden, werd de lichte vier met Paul Drewes, Ivo Snijders, Gerard van der Linden en Marshall Godschalk in Peking zesde. Vanaf 2009 was Chayes aan de roeibond verbonden als bondscoach van de zware dames.
Het is geen geheim dat Chayes in die laatste functie twee seizoenen geleden te kampen had met een burn-out. In 2010 werkten de Nederlandse dames daarom enige tijd met Leif Pettersson zodat Chayes kon werken aan haar herstel. De samenwerking met de Zweed bleek geen succes. Onder de interim-coach scoorden de vrouwen weinig op medaillegebied en Pettersson verdween na korte tijd dan ook stilletjes via de achterdeur weer richting Zweden. De paar maanden hersteltijd die Chayes tijdens Petterssons bewind kreeg waren evenwel niet genoeg om haar volledig de oude te laten worden. Vandaar dat dit volgens topsportadviseur Joop Alberda nu moet gebeuren.
“Susannah heeft drie belangrijke eigenschappen: ze is ambitieus, perfectionistisch en betrokken”, reageert Alberda. “Dat maakt dat ze moeilijk afscheid kon nemen terwijl ze wel had aangekondigd weg te gaan. Die beslissing heb ik daarom voor haar gemaakt en daar hebben we goede gesprekken over gevoerd. Dat is ook mijn taak als topsportadviseur: moeilijke beslissingen maken voor en over anderen. De ambitie van Susannah moet gewoon even in de ijskast, voor zo lang dat het nodig is. Er is vanuit ons geen datum tegenover gezet. Wat er gebeurt mocht ze helemaal hersteld zijn? Dat is moeilijk te zeggen. Er is binnen de KNRB in ieder geval geen baangarantie.”
Het afscheid van Chayes is het eerste wapenfeit van Alberda. Toch hoeft de roeiwereld niet te verwachten dat de topsportadviseur gelijk doorpakt en nog voor de kerst duidelijk heeft gemaakt wie er wel en wie er niet aanblijven. De voormalig volleybalcoach werkt volgens eigen zeggen met een strak schema: eerst drie weken gegevens verzamelen, dan een week alle gegevens ordenen en in kaart brengen en vervolgens een week van bezinning om te achterhalen hoe het verder moet. Vanaf de tweede week van januari kunnen we daarom duidelijkheid verwachten. Dan wordt het oordeel van Alberda gecommuniceerd met alle partijen – van roeiers tot coaches, van KNRB tot NOC*NSF. Implementatie volgt in februari.
“Alle contracten van de bondscoaches zijn, voor zover er onduidelijkheden waren, tot 1 maart verlengd.” legt Alberda uit. “Dat is een volstrekt logische beslissing. De wereld staat niet stil en de roeiers moeten nu ook gewoon begeleiding hebben. In die paar maanden gaan we er sporttechnisch niet aan onderdoor en zullen we ook echt niet failliet gaan. Als ik nu mensen de laan uit zou sturen moeten er andere mensen aangenomen worden dus financieel gezien zou het weinig verschil maken. Bovendien vind ik het niet netjes om iemand nu te vertellen dat hij na december niet meer werkzaam is bij ons. Dat doen we niet in Nederland.”
In detail treden over zijn visie en voorlopige conclusies kan Alberda nog niet – dat is voor latere zorg, als alles uitgekristalliseerd is. Hij wil voorkomen dat hij nu al bevooroordeeld raakt. De crux, zo zegt hij, vindt hij in januari. Niet eerder. Dat neemt niet weg dat hij tijdens de kerstdagen een aantal probleemdossiers voor zijn neus zal hebben liggen. Dikke folders en zware mappen die om eenduidige oplossingen vragen. Wat bijvoorbeeld te doen met Antonio Mauriogiovanni? De Italiaan is al geruime tijd van de radar verdwenen en het zou gek zijn als hij na een maandenlang verlof in het buitenland opeens weer op kan komen draven. Over zijn protegé, Dave McGowan, doen hardnekkige geruchten de ronde dat hij door een woedende Maurits Hendriks uit het olympisch dorp is weggestuurd tijdens de Spelen. De roeiers en coaches mochten na het olympische roeitoernooi bij wijze van geste van NOC*NSF van hun satellietdorp nabij Eton verhuizen naar het echte dorp in Stratford – dit om de olympische sfeer volledig mee te maken. In het olympisch dorp schijnt McGowan zich misdragen te hebben. Zijn voorbeeldfunctie was hoe dan ook in het geding.
Alberda kan over dat laatste niets zeggen. Hij weet het volgens eigen zeggen niet en met geruchten kan hij weinig – daar gonst het in de wereld al genoeg van. Hij wil juist helderheid creëren en feiten verzamelen voor een afgewogen oordeel. Dat neemt evenwel niet weg dat als de verhalen kloppen het een slechte zaak is dat er door het bestuur van de roeibond niet openlijk is ingegrepen. Als McGowan inderdaad een reprimande heeft gekregen van Hendriks betekent dit de tweede achtereenvolgende keer dat roeien op het matje geroepen is bij de technisch directeur van de nationale sportkoepel. Een van de jonge honden van de Holland Acht moest zich in 2008 bij Charles van Commenée verantwoorden voor een uit de hand gelopen feestje, en nu schijnt een van de coaches dus voortijdig naar huis gestuurd te zijn. Er zijn mooiere verhalen te schrijven over een sportevenement als de Spelen.
En om dat soort verhalen te kunnen schrijven is Alberda er. Hij heeft alle evaluaties inmiddels gelezen en de komende tijd voert hij nog veel gesprekken. Hij luistert naar alle verhalen – over de Spelen, over de toekomst, over hoe iedereen de KNRB ziet. En vanaf eind januari zet hij een structuur neer die blijvend is. Van valkuilen wil hij niet spreken. “Als ik een complete cultuuromslag zou willen bewerkstelligen dan was dat onmogelijk geweest. Dan was alles binnen afzienbare tijd weer terug bij het oude zodra ik de deur uitliep. Er zijn gewoon wetmatigheden in de topsport en die moeten toegepast gaan worden op het roeien. Dingen waar niemand omheen kan, ook al ben je technisch directeur. Er is ook zoveel mogelijk in het roeien. Londen was niet goed, maar als we met ‘niet goed’ terugkeren met zoveel finaleplaatsen en zoveel ploegen op de Spelen wil ik graag zien hoe ‘wel goed’ eruit ziet.”
