Duidelijker kan het signaal vanuit NOC*NSF eigenlijk niet. Met de aanstelling van Joop Alberda als topsportadviseur zet de nationale sportkoepel een zwaargewicht in om, zoals technisch directeur Maurits Hendriks het via zijn Twitter-account onder woorden bracht, sustainable better performance te bewerkstelligen binnen de contreien van de KNRB. Vrij vertaald betekent dit dat NOC*NSF er geen vertrouwen in heeft dat de Koninklijke Nederlandse Roeibond op eigen kracht de topsportstructuur kan creëren. En het betekent ook dat NOC*NSF het roeien, een van haar focussporten, niet laat vallen. Maar het moet wel anders. En het liefst zo snel mogelijk.
De komende drie maanden gaat Alberda op Bosbaan 14 aan de slag om schoon schip te maken. Hij moet de weg plaveien voor een nieuwe technisch directeur zodat er geen skeletten meer in de kast zitten en de voedingsbodem voor topprestaties gezond is als deze nog onbekende persoon begint. Alberda krijgt daarbij tot en met februari een volmacht om te doen wat hij noodzakelijk acht. De KNRB spreekt in de persverklaring van “een mandaat om in het programma de noodzakelijke beslissingen te nemen”, maar in feite betekent dit dat de voormalig volleybalcoach en oud-technisch directeur van NOC*NSF kan doen en laten wat hij wil. Heilige huisjes bestaan niet meer. Als er harde beslissingen moeten worden genomen, dan is Alberda de man die ze mag nemen.
In eerste oogopslag zou je zeggen dat de troefkaart van NOC*NSF voortkomt uit de teleurstellende roeiprestaties tijdens de Olympische Spelen in Londen. Een paleisrevolutie om het tij te keren. Maar de kans is klein dat de sportkoepel over één nacht ijs is gegaan. Het is waarschijnlijker dat Maurits Hendriks en de zijnen hebben ingezien dat het niet alleen in Londen, maar ook in de jaren daarvoor niet goed ging. Het WK in 2010 dat slechts één medaille bracht – goud in de niet-olympische vrouwen vier-zonder. Een jaar later in Bled kwalificeerden zich weliswaar vier ploegen voor Londen, maar de medailleoogst was wederom mager. Brons, wederom in een niet-olympisch nummer. Drie magere jaren; en dan biecht de technisch directeur bij zijn afscheid ook nog eens op dat hij niet uit het juiste hout gesneden is. Daardoor kan je de ingezette lijn al helemaal wegvegen.
Ook de evaluatie die NOC*NSF half oktober in Friesland organiseerde voor alle sportbonden zal een rol hebben gespeeld. Naar verluidt was Hendriks zo geschrokken van de tegenstrijdige verhalen en het onderlinge wantrouwen in het technische kader dat hij van nul af aan wilde beginnen. Een schone lei, waarbij alle coaches opnieuw moesten solliciteren voor hun functies. Maar deze draconische maatregel was vrijwel onmogelijk uit te voeren. Als je te maken hebt met doorlopende contracten ben je nog los van juridische consequenties veel geld kwijt. En sporttechnisch zou de machine bij de roeibond compleet stil komen te staan – terwijl er juist nieuw beleid moet worden gemaakt om de juiste weg naar Rio in te slaan.
Dus is er nu gekozen voor tussenpaus Alberda. Hij moet stappen gaan zetten op het terrein waar bondsdirecteur Monica Visser moeilijk kan komen. Op bestuurlijk vlak heeft Visser namelijk genoeg bagage, maar op sporttechnisch vlak bezit ze als relatief net begonnen directeur onvoldoende knowhow om belangrijke beslissingen te nemen. Alberda kan dat wel. Bovendien geldt voor Visser dat alle aandacht die zij moet besteden aan het rechtbreien van het technische kader ten koste gaat van de herstructurering van het bondsbureau en het invullen van dat deel van het meerjarenplan dat niet verhaalt over topsport.
De vraag die nog rest is natuurlijk of drie maanden genoeg is om een kentering teweeg te brengen. Volgens Visser wel. “Er moeten nu gewoon belangrijke beslissingen genomen worden voor de toekomst,” licht ze de huidige situatie toe. “Vanaf maart hebben we hopelijk een nieuwe technisch directeur die het van Alberda kan overnemen.” Daarmee bevestigt ze de veronderstelling dat de kersverse topsportadviseur vooral de korte-termijnbeslissingen moet nemen en het stokje daarna veilig en wel moet overdragen aan iemand die voor langere tijd de functie van technisch directeur in kan vullen.
Maar onder dat gras schuilt nog een addertje. Alberda boezemt ontegenzeggelijk ontzag in bij het technische kader, maar het gaat er om dat bondscoaches ook na maart binnen de lijntjes van het door NOC*NSF geschetste plan blijven. De valkuil is dat zodra de sportkoepel weer een andere kant op kijkt, de eilandjes terugkeren, de samenwerking en transparantie ver te zoeken zijn en er dus geen gebruik wordt gemaakt van de kans die nu geboden wordt. Met alleen de aanstelling van Alberda is de roeibond er dus nog niet. Een oplossing voor de impasse waar de KNRB al jaren in verkeert vereist niet alleen hulp van buitenaf maar ook introspectie. Anders zijn we in maart gewoon terug bij af.
In overige media
NU.nl: “Alberda moet topsportfundament leggen bij roeibond”
NOS: “Alberda bij roeibond aan de slag”
Telegraaf: “Alberda aan de slag bij roeibond”
Volkskrant: “Alberda aan de slag bij de roeibond”
