8
Column | De stoelendans
Het is nagenoeg een maand geleden dat de Olympische Spelen werden verroeid. De magere medaille-oogst voor de Nederlandse equipe is inmiddels geen nieuws meer, maar de vraag is natuurlijk wel hoe het nu verder moet. Wie blijft, wie gaat, wat zijn de plannen? De roeibond hult zich vooralsnog in nevelen: de komende tijd zal er nog uitgebreid geëvalueerd gaan worden, ronde tafelgesprekken op het hoogste niveau om te kijken wat er moet gebeuren. Maar de tijd dringt: 2013 staat alweer aan de deur te rammelen en in maart is de eerste wereldbekerwedstrijd.
Er zijn voor de Koninklijke Nederlandse Roeibond genoeg puzzelstukjes te leggen. Susannah Chayes gaf voorafgaand aan de Spelen al aan dat ze zou stoppen. John Faulkner, de Brit die verantwoordelijk was voor het lichte roeien, heeft getuige een online sollicitatie op roeiwebsite Rowing Service zijn ogen gericht op een terugkeer naar Engeland. Tel daarbij op het geval Antonio Maurogiovanni: door iedereen binnen het zware roeien in bescherming genomen, maar of het halve ontslag nog een werkbare situatie is? Dat is maar de vraag.
Gelukkig voor Maurogiovanni is het Nederlandse coachsysteem een stoelendans. Op de enkele exoten na draait het namelijk structureel om dezelfde personen die op de maat van de muziek rondom de coachplekjes heen huppelen en dan weer op de ene, en dan weer op de andere zetel neerzijgen. Is jouw magie uitgewerkt bij de lichte roeiers? Ach, dan ga je toch gewoon even junioren doen? Of zwaar? Of dames? Secties genoeg, mogelijkheden eindeloos. Wat dat betreft kan Maurogiovanni gewoon de (lichte) damessectie onder handen gaan nemen. Of misschien wel junioren, samen met het illustere duo Diederik de Boorder en Rob Robbers. De Italianen scoorden immers goed op het WK junioren in Plovdiv – wie weet dat de temperamentvolle Italiaan Maurogiovanni de jonge Nederlandse garde wat bij kan kruiden?
Sarcasme en ironie daargelaten is de stoelendans een vreemd fenomeen. Om een paar voorbeelden uit de afgelopen periode aan te halen: Susannah Chayes kende in 2007 en 2008 discutabele jaren bij het lichte roeien maar schoof vervolgens vrolijk door richting het vrouwenroeien. Jan Klerks bleek een manusje van alles, die betrokken was bij het lichte mannenroeien, het zware scullen, de Holland Acht in de maanden voorafgaand aan de Spelen en ga zo maar door. Hij kreeg de laatste jaren veelvuldig de rol van vliegende keep: alle overblijfselen werden onder zijn hoede geschoven en de laatste anderhalf jaar werd hij verantwoordelijk voor de lichte dames – en tijdens de Spelen ook opeens voor Ellen Hogerwerf en Inge Janssen.
Nu is Jan Klerks een prima coach met een schat aan ervaring. Maar is het niet zo dat een dergelijk persoon ook een blokkade kan zijn – iemand die de (natuurlijke) doorgroei van onderaf hindert? Roeisters van de Canadese vrouwenacht riepen tijdens de Olympische Spelen om het hardst dat hun stuurvrouwe – de 52-jarige Lesley Thompson-Willie – een essentieel onderdeel was van hun ploeg. De veterane zal vast een belangrijke bijdrage leveren aan de ploeg, maar ze blijft tegelijkertijd maar op die stuurplek zitten. Ambitieuze stuurvrouwen in Canada hebben geen enkele kans, want ze kunnen niet opboksen tegen de schaduw van Thompson-Willie. En we weten het allemaal: tijdens de stoelendans moet je wel weer opstaan als de muziek begint – anders is het valsspelen.
Let wel: is niet erg om kwaliteit in je eigen gelederen te houden. Zoals eerder aangegeven is Jan Klerks een prima coach – en Susannah Chayes idem dito. Maar als je selecteert op kwaliteit, dan moet je ook afrekenen op die kwaliteit. Als de gewenste resultaten niet geboekt worden, dan zijn er eenvoudigweg gevolgen – je bent wel gewoon bezig met topsport. Openheid over de gang van zaken, niet alleen tussen bond en coach, maar ook tussen bond en de buitenwereld, is daarbij essentieel. Beschouw het als de spelregels van de stoelendans: als niemand weet wat er gebeurt als de muziek stopt, dan huppelt men gewoon vrolijk verder. En iedereen die af is joelt ondertussen aan de zijkant dat het oneerlijk is.
Het gekke is dat er nu ook een stoelendans gaande is in de lagere regionen van het Nederlandse coachen. Nu de profcoach gemeengoed is geworden wordt er ook daar naar hartelust gehusseld en gewisseld. En het opmerkelijke is dat men niet vreemd is van het hebben van twee, elkaar beconcurrerende broodheren. Het vereist wat jongleerwerk als je tegelijkertijd coach bent van de eerstejaars van Skøll en Laga. En het wordt al helemaal opmerkelijk als je in de running bent om zowel Njord als Asopos een handje verder te helpen— of is dat dan toch een voorteken voor het monsterverbond tussen beide Leidse kemphanen?
De oorsprong van dit alles? Professionalisering in de onderbuik van het Nederlandse roeien en (met name) een coachvijver die te ondiep is om uit te vissen. Die kanttekening doet ons dan toch weer terugkeren bij de KNRB: het is zaak om coaches te motiveren en ze vast te houden, ze een wortel te bieden. Dat alles kan niet als je al sinds jaar en dag een strikt roulatieschema hebt waar je niet vanaf wijkt – of vanaf wil wijken. Dus een extra puntje in het evaluatieproces, lieve roeibond: de stoelendans. Misschien is het tijd voor een ander spelletje?
