Blad Roeien: Onverwacht succes voor roei-armada

“Allemaal drie-en-een-halfjes”, was de voorspelling van bondscoach Josy Verdonkschot een dag voor de Nederlandse roeifinales. Hij doelde op de kansen van de vier Nederlandse ploegen: allemaal nèt wel of nèt niet brons. Het werd meer. Met een totaal onverwachte zilveren medaille voor de mannen acht en het brons voor de lichte vrouwen en de vrouwen acht overtrof de uitslag alle vooraf opgestelde voorspellingen. Alleen de lichte mannen vier-zonder miste op een haar na een medaille.
Dit weekend is het september nummer van het blad roeien verschenen. Coen Eggenkamp maakte met fotograaf Peter Spurrier een mooie rapportage over de Olympische Spelen van Athene.

Roeisupporters opgepakt De olympische vrijwilligers op de roeibaan hadden het er maar lastig mee: zwemmende Hollanders als er medailles bij het roeitoernooi werden binnengehaald. Zowel in Atlanta als in Sydney was het uiteindelijk maar een handjevol mensen, dat na een gewonnen medaille de sprong in het water durfde te maken. In Schinias was de trend echter snel gezet. Al na het eerst verroeide nummer op zondag, de lichte vrouwen dubbeltwee, gingen een aantal meegereisde Nereussupporters te water voor ‘hun’ bronzen Marit van Eupen en Kirsten van der Kolk. Snel werd een extra colonne vrijwilligers ingezet en ook gewapende politie kwam het Nederlanders supportersvak bewaken. Toen de vrouwen acht eveneens naar brons wist te roeien, kon de bewaking de horde zwemmers echter niet meer beteugelen en zag het water snel oranje van zwemmende studenten. Dit schoot bij de organisatie dusdanig in het verkeerde keelgat dat zodra de ‘hooligans’ de wal weer op wisten te klauteren, zij werden opgepakt, in een busje gezet en afgevoerd naar een kamertje aan de andere kant van de olympische roeibaan. Nereïd Nik van Dam was echter het slimst van allemaal. Hij zag vanaf het water dat iedereen werd opgepakt, bleef zich verschuilen achter een grote rode bal in het water en werd slechts enkele minuten later, al watertrappelend opgemerkt door een motorboot. Van Dam maakte snel vrienden met de bestuurder en liet zich onopgemerkt aan de kant afzetten en wist zich tot de race van de mannen-achten te verbergen achter een WC-hokje. Toen de Holland Acht verrassend als tweede over de streep kwam, waren er maar weinig supporters die de sprong nog durfde te maken. Van Dam kwam echter meteen achter het WC-hok vandaan en rende voor de derde maal die dag het water in. Ook ditmaal wist hij de boot te bereiken. Uiteindelijk werd het oud-bestuurslid van het Amsterdamse Nereus onder luid gejuich van het publiek weer aan de kant ontvangen. Nu kon hij dan eindelijk worden gearresteerd door de politie. Zij het dat de roeiwedstrijden nu over waren en dat hij samen met alle al eerder gearresteerde mensen meteen weer werd vrijgelaten.

Mannen acht naar ongekende hoogte
Ongeveer het meest spectaculaire resultaat van het hele roeitoernooi werd op naam gezet van de Nederlandse mannen acht. Na een 12^e (dubbelvier), 13^e (acht) en 19^e (dubbeltwee) plaats op afgelopen WK in Milaan wist bondscoach Mark Emke ervoor te zorgen dat alle krachten werden samengevoegd en een ploeg te formeren die naar ongekende hoogte kon roeien. Het octet bleef het hele jaar groeien en na elk geroeide race was het commentaar steeds weer dat er nog punten ter verbetering waren. Ondanks een vervelende blessure bij Diederik Simon op trainingskamp, bleef ook daar het niveau stijgende. Simon moest hierdoor naar boeg verhuizen, terwijl Matthijs Vellenga het op zeven mocht proberen. “Misschien was dat wel de gouden greep” liet Simon zelf na afloop weten. “In het begin schrok ik me wezenloos van wat een chaos ik voor me zag. Ik begreep niet dat Mark dat allemaal maar liet gebeuren. Nu kon ik vanaf boeg aanwijzingen geven aan de rest van de boot.” Overwogen werd nog om vlak voor de finale de twee weer om te wisselen, maar het vertrouwen in een goede afloop was zo sterk, dat men niet naar een kunstgreep hoefde te zoeken.
De finalerace werd zeer tactisch ingegaan. De wind ging gedurende de dag steeds iets meer tegen staan en stuurman Chun Wei Cheung was zo slim geweest om ‘clips’ mee te nemen, waarmee vlak voor de start de riemen nog een tikje lichter werden gezet. In het lichte verzet kon de ploeg in het begin niet mee met de sterksten van het veld, maar begon de boot na 1000 meter steeds meer te draaien. “Toen kregen we het voordeel van de lichtere afstelling en het ritme was zo goed, dat ik wist dat we het veld wel voorbij moesten vliegen”, verklaarde een dolgelukkige Gerritjan Eggenkamp, die nooit eerder een finale op een WK of Spelen wist te bereiken, na afloop. En inderdaad, zelfs de erg sterk geachte Australische acht werd voorbij gestreefd en wereldkampioen Canada werd op een ruime marge gezet. Alleen de ongenaakbare Amerikanen bleven voor. Emke zag het van tevoren een beetje aankomen: “Een vriend van een van de jongens had voor ons een videoband gemaakt met daarin alle wedstrijden van afgelopen jaar. En toen ik daar naar keek zag ik gewoon dat het niveau in vergelijking met de wereldbekers echt véél beter was geworden. Dat weet je dat er iets moois kan gebeuren.” Diederik Simon liet weten dat ze ook wel geluk hebben gehad: “Een beter moment voor de Spelen dan nu was er niet. Nu zijn we op ons best, dit zullen we nooit meer kunnen evenaren. Ik denk dat we gewoon nu met zijn allen moeten stoppen, beter dan dit wordt het voor niemand meer.”

Sprookje vrouwen acht kent gelukkig eind

Hoe snel kan een roeicarrière gaan? Annemarieke van Rumpt, oftewel 'Piek', maakte tijdens de vorige Spelen nog haar halen in een competitiebootje bij Phocas. In vier jaar tijd roeide ze zich naar de top, met nu al een Olympische medaille op zak. Dat zorgt voor tranen...

Ondanks de korte voorbereidingstijd bleek de pas in juni gevormde acht als snel in topvorm. Na olympische kwalificatie in Luzern was het zilver op de laatste wereldbeker zelfs voor hen weggelegd. De ploeg leek met vol vertrouwen op een medaille te kunnen afreizen naar Athene. Een late selectie (Laura Posthuma werd vlak voor het vertrek naar het trainingskamp in München vervangen door Annemiek de Haan) en veel kleine blessures zorgden ervoor dat er enige onrust ontstond in de boot. In München werd echter snel de stijgende lijn weer opgepakt. Na de gewonnen voorwedstrijd, bleek echter dat de hele andere race sneller bleek te zijn. De Roemenen hadden hun olympische kampioenen uit de twee-zonder aan de boot toegevoegd en hadden aan snelheid gewonnen, maar ook de Duitsers leken sterker geworden. De zekere medaille leek als sneeuw voor de zon te verdwijnen. Maar in de beslissende race stelde het achttal, dat voor de helft uit Skøll-dames bestaat, echter orde op zaken. Ook de vrouwen moesten het van een mindere start hebben, ze lagen zelfs allerlaatste, maar kwamen sterk opzetten in het tweede deel van de wedstrijd. Een ‘close finish’ zorgde ervoor dat net het brons werd behaald, slechts 0,3 sec. achter de zilveren Amerikanen. Roemenië was een klasse apart. Na afloop werd uiteraard de chaotische manier van samenstellen genoemd. Hoofdcoach René Mijnders liet voor een aantal kranten weten dat het inderdaad beter kon, maar dat de typisch ‘Griekse voorbereiding’ uiteindelijk wel lonend was gebleken. Op het laatste moment werd het aangedurfd om toch voor iets anders te kiezen. “Een goede keuze, ze hebben brons en dat is een stuk meer dan dat ze een half jaar geleden voor mogelijk hielden” liet Mijnders aan de Volkskrant weten.
 
Lichte dubbel eindelijk op podium
De eerste medaille voor Nederland kwam van de Nereïden Kirsten van der Kolk en Marit van Eupen. Tijdens de eerste race van de dag, roeide ook deze ploeg vanuit het achterveld met bijna negatief verval, naar een bronzen plak achter de favoriete Roemenen en de Duitsers die in de halve finale nog waren verslagen. Het moegestreden Australië werd in de laatste honderden meters hard voorbij geroeid. Een ongekende prestatie, want beide dames grossieren inmiddels in wereldbekermedailles, maar nog nooit stonden ze op een podium bij WK of Spelen. Voor de dames zelf was dit maar een klein detail. “Kijk, voor ons speelt dat bijna geen rol, wij roeien elke wedstrijd gewoon zo hard mogelijk en soms gaat het wat minder dan de andere keer. We hebben alleen veel pech gehad. Maar het is vooral iets wat in de pers is gaan spelen en dat is logisch als je niet in de roeiwereld zit” liet van Eupen na afloop weten. “En uiteraard is het gewoon heel fijn dat we eindelijk van al het gezeik af zijn” vulde van der Kolk haar ploeggenote aan.

Lichte vier pist naast de pot
In alle euforie miste één medaillekandidaat het podium, en hoe. Na een veel te langzame start, werd door de enige Nederlandse medaillewinnaar van vorige WK, alsnog de achtervolging ingezet, maar net te laat. De ingestorte Italianen hielden op de streep 0,05 seconde over voor het brons. Na afloop was het zoeken naar oorzaken. Slagman Joeri de Groot prevelde na afloop dat er slechts één van de 250 halen beter had gemoeten en het brons was de hunne geweest. Ivo Snijders kwam met relativerende woorden: “We starten gewoon niet hard genoeg. Het is geen kwestie van onwil, maar van onmacht. We kunnen niet harder en de rest wel. Daar hebben we het laten liggen.” Gerard van der Linden, wiens tranen de hele wereld over zijn gegaan, vulde zijn ploeggenoot aan: “De eindsprint was eigenlijk ook een beetje net niet, zonder overtuiging. Verder was het eigenlijk een prima race en moeten we niet zeuren, we zijn het hele jaar nog niet zo goed geweest en van de Italianen kregen we het hele seizoen flink op ons flikker. Maar zuur is het wel, zeker nu bijna alle andere roeiers er wel een hebben.”

Skiffeurs onder de maat

Tweevoudig wereldkampioen en nu ook olympisch kampioen in de skiff. Olaf Tufte werd door vrienden op een strandje nabij de roeibaan met medaille en al in het water gegooid. Tufte ondervond weinig concurentie van de vooraf hoog ingeschatte Duitser Marcel Hacker. Hij won slechts de B-finale. De meeste concurentie kwam van de dove, bijna 40-jarige Jaanson. De voormalig Skiffhead-winnaar pakte eindelijk een olympische medaille. De verassende Bulgaar Ivo Yanakiev pakte het brons. (foto Evert Vogel) Bartman niet in atletencommissie IOC Michiel Bartman is niet gekozen voor de atletencommissie van het Internationaal Olympisch Comite (IOC). Hij kreeg 634 stemmen en eindigde daarmee op de vijftiende plaats. De plaatsen gingen naar de Namibische sprinter Frank Fredericks met 1849 stemmen, de Tsjechischsche speerwerper Jan Zelezny (1411), de Marokkaanse hardloper Hicham El Guerrouj (1260) en de Egyptische zwemster Rania Elwani (1186). Bartman heeft nog een kans toegelaten te worden tot de atletencommissie. Het IOC wijst nog 7 sporters aan.

Femke Dekker en Dirk Lippits kwamen niet voor medailles, maar wel voor eigen doelstellingen. Lippits moest het vooral hebben van de aandacht voor zijn helm (zie elders in ‘Roeien’) en kon vaak vooral de eerste 500 meter van de race geen vuist maken. Uiteindelijk moest de Nederlandse skiffeur zelfs genoegen nemen met de C-finale. In de media liet hij weten hier niet erg over in te zitten: “Ik kwam hier om het tegen de beste roeiers op te nemen, dat is niet gelukt. Dan maakt B of C-finale niet veel meer uit.” In die laatste race moest hij op ruw water zelfs vlak voor de finish door een aantal mishalen een ruime voorsprong uit handen geven en eindigde hij als vierde. Dekker zag een zwaar seizoen al beloond met olympische deelname. Helaas zat een plaats bij de beste acht er niet in. “Daarvoor is het denk ik toch een te lang seizoen geweest. Ik heb me zo vaak moeten bewijzen, dat het er nu niet meer echt uitkomt. Maar aan de ander kant, waar zeur ik over, ik ben nog jong en ik heb in de skiff de Spelen geroeid”, analyseerde de ‘moeilijk inpasbare’ Dekker haar 10^e plaats.

Legendes Breed werd in alle internationale media uitgemeten dat de Brit Matthew Pinsent zijn vierde gouden olympische medaille op vier verschillende Olympische Spelen wist binnen te halen. Uiteraard een kunststukje, ware het niet dat Elisabeta Lipa uit de Roemeense vrouwen acht, nu voor de vijfde maal het goud op de Spelen omgehangen kreeg. Blijkbaar is de Engelse journalistiek iets beter geïnformeerd dan hun Oost-Europese collega’s. De 39-jarige Lipa won namelijk in 1984 in Los Angeles al goud in de dubbeltwee. In ’92 won zij in de skiff en in ’96, ’00 en ’04 was het raak in de acht. Tussendoor wist ze in andere nummers ook nog eens tweemaal zilver en eenmaal brons te behalen. Leuk detail is dat Sam Magee uit de huidige zilveren Amerikaanse acht slechts één jaar oud was, toen Lipa in ’84 haar eerste gouden plak wist te veroveren. Een andere Roemeense legende is Constanta Burcica. Alle gouden medailles die ooit in de lichte vrouwen dubbeltwee zijn uitgereikt waren voor Burcica en haar partner. In 1996 was het nummer voor het eerst olympisch en won zij met Camelia Macoviciuc. In zowel Sydney als Athene, was Angela Alupei haar metgezel. Ook James Tomkins heeft een aardige reputatie opgebouwd. Nadat de inmiddels 39-jarige Australiër zowel in ’92 als in ’96 goud in de vier-zonder had behaald, lag hij ook op gouden koers voor Sydney. Vlak voor de Spelen kreeg zijn partner Drew Ginn een hernia, maar wist Tomkins met reserveroeier Matthew Long nog het brons te veroveren. Teruggekomen met Ginn, werden ze vorig wereldkampioen, en nu dus ook olympisch kampioen. Ten slotte is ook de Est Juri Jaanson noemenswaardig. Vijf maal roeide hij een olympische spelen en op zijn 38ste wist hij dan eindelijk een medaille binnen te halen: een zilveren.

---

Verder in ‘Roeien’ Coen Eggenkamp geeft een uitgebreid verslag over de prestaties van de Nederlandse olympische deelnemers. Het artikel gaat vergezeld van de medaillespiegel voor het roeien en verder aardige kaders betreffende de zoekgeraakte medaille van Diederik Simon, opgepakte supporters, legendarische roeiers en de te water geraakte Olaf Tufte. In een interview met coach Josy Verdonkschot op blz. 7 ontfutselt David Heineman de succesformule van deze coach. Waarom wist de lichte vrouwen dubbeltwee nu wel te scoren? Op blz. 8 en 9 een impressie van de meningen van een winnaar, Gijs Vermeulen uit de acht en een verliezer, Gerard van der Linden uit de lichte mannen vier. Deze jongens zijn tevens elkaars huisgenoot in Amsterdam. Chis van Winden schetst de problemen van een kampbaas op de olympische camping in Nea Makri, terwijl Christiaan Hupkes in het kort zijn ervaring als vrijwilliger op de Spelen vertelt. David Heineman vertelt in Wetenschap en techniek over de door DSM ontwikkelde koelhelm voor Dirk Lippits, terwijl Jeroen van Renesse in zijn column Stoofpot een hilarische indruk geeft van de OS. Op blz. 12, 13 en 14 hebben Andre Everard en Herma Bik voor de statistieken de uitslagen van het roeitoernooi van de OS vastgelegd. David Heineman geeft de consequenties weer van een protest van de Zuid-Afrikanen tegen de Canadezen in de zware twee-zonder op de Spelen. In Atleten en kamprechters geeft Koos Bauman ditmaal aandacht aan de dopingcontrole, die ook in Nederland op de gewone wedstrijden plaatsvindt. Daaraan aansluitend een artikel van Jeroen Kroezen vcan Necedo over het gebruik van supplementen, waaraan ook de nodige risico's zijn verbonden.

Sybrand Treffers was aanwezig op de WK juniores en niet-olympische nummers in Banyoles en doet hiervan verslag, e.e. verlucht met fraaie foto's. Op blz. 20 vertelt Pim Laken als coach van de zware mannen vier op de WU 23 Regatta over de ervaringen die jonge roeiers op een dergelijke internationale regatta ondervinden. Arne van Eupen was coach van de jongens acht op de Coupe de la Jeunesse. De verrichtingen van de roeiers en roeisters op dit door de wind en onweer geteisterde toernooi worden uit de doeken gedaan. Op blz. 22 Ingelijst over jeugd en capriolen. Martijn Groenendijk ging ditmaal op bezoek bij Theta in Eindhoven, welke vereniging een prachtig nieuw botenhuis heeft betrokken. Een uitgebreide Media, waarin Erwin Cardol en Michiel Hoek de diverse persberichten onder de loep nemen. Op blz. 26 doen twee roeiers van Rijnland verslag van de KNRB jubileumtocht op de Maas. De toercommissie van de roeibond organiseert namelijk al 50 jaar toertochten Herma Bik geeft op blz. 27 verslag van de door Nautilus georganiseerde marathon over groot en klein water. Eveneens op deze pagina aandacht voor een nieuw boek Trainen voor de Olympische Spelen, met o.a. de voorbereiding van Dirk Lippits. Een kritisch woord Van de beste stuurlui, i.c. Frans Krips. Ten slotte werden De 10 vragen... ditmaal gesteld aan Lies Muller en Koos van Reedt Dortland, de twee sleutelfiguren van hoofdsponsor Boekel De Neree voor de KNRB.

---

'Roeien' bestaat sinds 1939 en is een onafhankelijk orgaan van de KNRB met een eigen redactie. De redactie bestaat momenteel uit zes leden en wordt tevens gesteund door een groot aantal vaste medewerkers. Het blad komt maandelijks uit, behalve in de maanden februari en maart, wanneer er een gecombineerd nummer in de bus valt. De januarieditie staat beter bekend als de evenementennummer. Hierin alle informatie over de KNRB en haar aangesloten verenigingen met alle belangrijke adressen. De jaarprogramma's voor de nationale selecties staan hier vermeld en ook informatie over alle evenementen (wedstrijden, tochten, cursussen) van het jaar. De andere edities zijn allen journalistieke uitgaven over de roeisport.

Het maandelijkse magazine geeft aan alle facetten van de roeisport aandacht. Zowel het toproeien krijgt aandacht, maar ook wordt er gelet op het studentenroeien, veteranenroeien, toertochten, zeeroeien en het verenigingsleven. Daarnaast ook veelvuldig aandacht voor verhalen over medische zaken, techniek en materiaal. Een mix van interviews, sfeerverhalen en achtergronden uit de roeierij. Kortom voor elke roeier in Nederland interessant en onmisbaar! Voor meer informatie: mail naar redactie@knrb.nl. Abonnementsinformatie is te verkrijgen bij info@knrb.nl