2
Oranje wonderboten voor Nederlandse achten
De nieuwe oranje boot van de Holland Acht wordt te water gelaten
De Holland Acht en de nationale vrouwenacht krijgen bijzondere boten in Londen. Twee feloranje, met rood-wit-blauwe stickers beplakte topschepen, die van de laatste technische snufjes zijn voorzien. In de fabriek van Empacher, in het zuid-Duitse Eberbach, zijn de schepen de afgelopen maanden gebouwd volgens specifieke instructies van de wijsgeren van DSM. Het chemieconcern, sponsor van de Nederlandse roeisport, hoopt met de nieuwe constructiemethode meer stijfheid te garanderen. “En die nieuwe oranje boten gaan ons zeker helpen in onze doelstelling om tot de top van de wereld te behoren,” sprak Maurits Hendriks, technisch directeur van sportkoepel NOC*NSF, trots in een videoboodschap.
Het is nog vroeg in de ochtend als de nationale pers verzameld is op de Bosbaan in Amsterdam. Het is niet bepaald het beste moment voor de presentatie van een nieuwe boot: buiten regent en dondert het, bliksem siert de lucht boven het centrum van het Nederlandse roeien. Normaal gesproken blijven de roeiers dan binnen. Maar vandaag moet de eerste van de twee oranje achten officieel aan de buitenwereld getoond worden. Nou ja, voor het eerst; de oplettende Bosbaan-ganger had de afgelopen dagen al een glimp op kunnen vangen van de nieuwe topschepen van het Nederlandse roeien.
De afgelopen twee jaar is door DSM hard gewerkt aan een nieuw type boot. “Eerlijk gezegd dacht ik niet dat ze heel veel zouden kunnen bewerkstelligen,” biechtte technisch directeur René Mijnders op. “Ik dacht dat men wat betreft boten wel uitontwikkeld was. Maar ik ben oprecht verbaasd over de rek die er nog in zat. Al bij het eerste prototype waar we in gevaren hebben, vlak voor het WK in Nieuw-Zeeland in 2010, was duidelijk dat ze op de goede weg waren. Toen waren de roeiers al unaniem enthousiast. Dit uiteindelijke schip is 25 % stijver dan de normale Empachers die in Duitsland uit te fabriek rollen. Dat is een enorme verbetering.”
De knappe koppen van DSM zijn in samenwerking met de technici van Empacher aan de slag gegaan om een speciaal soort kunsthars te combineren met sterke koolstofvezels. Helemaal nieuw is deze ontwikkeling niet: het chemieconcern paste de techniek eerder al succesvol toe op de zeilboot van Marcelien de Koning en Lobke Berkhout in 2008, en op de revolutionaire bobslee in 2010. “Doordat we een stijvere boot hebben kunnen maken gaat minder energie verloren,” legt Rob van Leen, chief innovation officer van DSM uit. “In het boordroeien komt aan beide kanten van een boot veel kracht vrij en de boot vervormt daardoor. De energie die in de vervorming gaat zitten is verloren energie: daar zie je niks van terug in de bootverplaatsing. Door de boot stijver te maken is er minder vervorming en kan de energie dus linea recta richting bootsnelheid.”
Of die hogere bootsnelheid ook daadwerkelijk tot uiting komt is natuurlijk de vraag. Zonder roeiers die voor de versnelling zorgen blijft het maar een theoretisch verhaal, en het is jammer genoeg nog even wachten totdat theorie in praktijk kan worden omgezet. Komend weekend, als de roeiwereld neerstrijkt in Belgrado, Servië, ligt de wonderboot nog gewoon in de bondsloods op de Bosbaan. “We gaan er op z’n vroegst pas in Luzern mee varen,” vertelde Mijnders. “De vrouwen, die ook een oranje boot krijgen, komen waarschijnlijk tijdens de laatste wereldbeker in München in hun nieuwe schip te varen. Of het een risico is om op een laat moment in zo’n nieuwe, stijvere boot te gaan varen? Nee, dat denk ik niet. De roeiers en roeisters zouden al aan elkaar gewend moeten zijn en kunnen elkaar door de stijfheid als het goed is beter voelen. Bovendien is het ontwerp van de boot verder niet veranderd: het blijft in de basis gewoon een Empacher.”
Een Duits topschip dus, dat met de nodige Nederlandse innovatietechnieken zo goed moet worden dat de regerende wereldkampioen bij de mannen, Duitsland, verslagen wordt. Maar de Duitsers zitten ook niet stil. Ook onze oosterburen hebben goed nagedacht over hun nieuwe ontwerp, kiezen net als de Nederlanders voor lichtere carbon vleugelriggers in plaats van het zwaardere aluminium. En ook zij hebben hun eigen ideeën over kunstharsen, carbonvezels en meer technische tovertrucs. En als klap op de vuurpijl wordt ook hun boot bij Empacher gemaakt. Net als een nieuw wonderschip van de Engelsen. Drie topkandidaten voor het olympische goud die in het Duitse hol van de leeuw onder één dak worden gemaakt, met alledrie hun eigen ideeën en specificaties: het verhaal druipt van de ironie.
Maar anders dan gisteravond werd beweerd in een item van de NOS (zie onder) zijn geen van de noviteiten achter het Nederlandse wonderschip geheim. Noch die van de Duitsers of de Engelsen. De regels van wereldroeibond FISA zijn duidelijk over gelijke kansen: innovaties moeten gebruikt kunnen worden door iedereen. Dus ook de nieuwe stijfheidshars van DSM. Als de Duitsers en Engelsen zouden willen, kunnen ze zo een boot volgens Nederlandse specificaties bestellen bij Empacher, bevestigen Mijnders en Van Leen. “Maar ze hebben natuurlijk hun eigen ideeën over ‘de absolute wonderboot’,” zegt Van Leen. “Ik acht de kans klein dat ze nog gaan wisselen van boot aan de vooravond van de Spelen, zeker als ze een eigen koers hebben uitgestippeld.”
De innovatiedirecteur van DSM gaf verder aan dat ze nog bezig zijn met een aantal andere projecten die de Nederlandse roeiers en roeisters moeten gaan helpen in Londen. Wie daarbij hoopt op een complete armada aan oranje boten komt bedrogen uit: buiten de twee achten komen er geen extra wonderboten. De innovatie zou wel kunnen liggen in nieuwe kleding. De afgelopen twee edities van de Olympische Spelen roeide de Nederlandse equipe al met speciale zonreflecterende en vochtregulerende pakjes. Wie weet dat de ontwikkelingen van DSM in die richting moeten worden gezocht. Voorlopig houden we het dus even bij de oranje boot. Die valt in ieder geval lekker op. “En het levert de roeiers ook een psychologisch voordeel op,” zegt Mijnders. “Het is een goed gevoel als je weet dat je in de beste boot ter wereld zit.”
Overige media:
Telegraaf: Olympische boot maakt achten kansrijk
NUsport: Nieuwe boot maakt achten kansrijk
