De Nederlandse generaal van Oxford
Roel Haen (tweede van rechts), de slag van Oxford 2012
Roel Haen heeft zijn eerste doel bereikt: geselecteerd worden voor de blue boat van Oxford. Daarmee is de Rotterdamse roeier de derde Nederlander die meedoet aan de Boat Race, de legendarische universiteitswedstrijd. In 2002 was Gerritjan Eggenkamp de eerste en Sjoerd Hamburger volgde met deelname in 2009 en 2010. De afgelopen maanden trainde de oud-roeier van Skadi hard om coach Sean Bowden van zijn waarde te overtuigen. En in die opzet slaagde Haen, met verve zelfs. Om 11:00 Nederlandse tijd kwamen de teams van Oxford en Cambridge vandaag tevoorschijn voor de traditionele weging. Daaruit werd al gauw duidelijk dat Haen een belangrijke rol heeft gekregen voor de Boat Race. Als laatste stapte hij op de weegschaal, als slagman van Oxford. Haen, de generaal van de donkerblauwen. Op 7 april moet hij zijn troepen voorslaan naar de overwinning, als eerste Nederlander ooit op die leidende positie.
De presentatie van Oxford en Cambridge is elk jaar weer een mediacircus. Fotografen, cameraploegen en schrijvende journalisten dromden ook vandaag weer samen om te zien wie de uitverkorenen waren. In een bescheiden vergaderzaal van Forman’s Fish Island, op een steenworp afstand van het olympisch stadion van Londen, zag de pers hoe Oxford en Cambridge zich tegenover elkaar opstelden in wedstrijdtenue. Zwijgend staarden de roeiers elkaar aan. Maar hun ogen spraken boekdelen. Het liefst zouden ze hier en nu al het pleit beslechten, de tegenstand vernederen. De sportieve haat gaat soms diep. Wil je aan een roeier van Oxford duidelijk maken dat je Cambridge maar niks vindt, dan heb je aan drie letters genoeg. FTT. Fuck The Tabs. De combinatie van krachtterm en een verbastering van de Latijnse universiteitsnaam van Cambridge – universitas cantabrigiensis – vat de aard van de race goed samen: een studentikoze maar tegelijkertijd bittere rivaliteit.
Studentikoos of niet: de Boat Race wordt wel bekeken door miljoenen mensen over de hele wereld. Tienduizenden toeschouwers staan op 7 april aan de oevers van de Theems om te volgen wie er gaat winnen. En Haen zal dan in het middelpunt van de belangstelling staan. “Ook al zit ik op de slagplek, ik voel me niet echt een vedette”, vertelt de vijfvoudig Varsitywinnaar vanuit Londen. “Deze ploeg is echt een collectief. Het gaat bij ons om het snelste team, niet om de individuele klasse. We hebben twee jongens aan boord zitten die minder dan tachtig kilo wegen, en er zijn jongens uitgeselecteerd die zwaarder waren dan zij. Die lichtere jongens voegden gewoon meer toe. Daar gaat het aan het eind van de rit eenvoudigweg om.”
Desalniettemin beaamt Haen dat het speciaal is om als eerste Nederlander ooit de slagpositie te bezetten tijdens de Boat Race. Het betekent niet niks als een gelouwerde coach als Sean Bowden je dat vertrouwen geeft. “Maar ik zit liever op vier in een winnende ploeg, dan op slag in een verliezende”, geeft de oud-roeier van Skadi aan. “Bovendien heeft de coach nog de macht om de opstelling te wijzigen. En ik moet heel blijven. Ik had wat blessures dit seizoen, dus ik moet goed op mezelf letten.” Als hij de komende maand ongeschonden doorkomt wacht Haen een zware taak. Zijn ploeg werd vandaag tijdens de weging licht bevonden, misschien zelfs te licht. Het verschil tussen de donkerblauwen en de lichtblauwen was gemiddeld acht kilo in het voordeel van Cambridge. Dat is veel in een race waarbij zwaargewichten over het algemeen de voorkeur genieten. Het was daarom ook niet verwonderlijk dat veel journalisten op basis van de weging al de favorietenrol al min of meer toedeelden aan Cambridge.
Haen erkent dat zijn ploeg gewichtstechnisch gezien de mindere was. “Maar je weet niet wat die jongens van Cambridge hebben uitgespookt om zo zwaar te zijn. Wie weet hebben ze veel water gedronken. Bovendien is het maar de vraag of dat gewicht ze echt gaat helpen; extra kilo’s aan boord vergt ook weer meer vermogen om te verplaatsen.” Van een underdogpositie wilde Haen dan ook niets weten. Tegen de Duitse talentenacht had zijn Oxford toch vrij eenvoudig gewonnen, terwijl er genoeg zaken voor verbetering vatbaar waren. En in 2003 werd Oxford ook kansloos geacht. In een zinderende wedstrijd zakten de mannen van Cambridge toen door het ijs. Niks is met andere woorden onmogelijk.
En Haen heeft een voordeel: hij is geen onbekende bij dit soort typische studentenwedstrijden. Hij won vijf keer op rij de Varsity voor Skadi, op het woelige water in Houten. Niet dat die ervaring met golfslag hem gaat helpen, daarvoor is de tideway te moeilijk te temmen. Stroming, een extreem bochtig parcours en één gelijkwaardige concurrent zijn wat anders dan een knobbelig Amsterdam-Rijnkanaal met zes tegenstanders van wisselend formaat. Maar het mentale aspect, de druk om te presteren, daar is Haen inmiddels wel meer aan gewend. Hij kan er volgens eigen zeggen nu beter mee om gaan. En als er één ding belangrijk is in de Boat Race, dan is het wel je verstand bewaren. Op de Theems kunnen immers de gekste dingen gebeuren.
